Het Consult

Is rondreizende tatoeage-inkt schadelijk?

De Thaise rapper Jacoboi, lid van de groep Rap Against Dictatorship die kritisch is over de Thaise regering, heeft een tatoeage met de weegschaal van Vrouwe Justitia. Beeld AFP

In de inkt waarmee tatoeages worden gezet, zitten stoffen die in de vorm van nanodeeltjes door het lichaam reizen, onder meer naar de lymfeklieren. Richten ze op die plekken geen schade aan?

Als iemand een tatoeage laat zetten, blijft het grootste gedeelte van de inkt tussen de opper- en lederhuid zitten. Maar onder je huid reizen minuscule nanodeeltjes inkt verder door het lichaam, zo blijkt uit onderzoek. Helemaal als een verrassing komt dat niet, want chirurgen vonden al jaren blauwe, paarse of rode lymfeklieren tijdens operaties en bij lijkschouwingen bij mensen met veel tatoeages. 

Een lezer vraagt zich af of het geen kwaad kan als tatoeage-inkt terug te vinden is in zo’n belangrijk onderdeel van het menselijk immuunsysteem. Kunnen artsen bijvoorbeeld uitzaaiingen nog wel goed vinden als de lymfeklieren de kleur aannemen van een tatoeage? En is dat geen belangrijk gezondheidsargument om geen tattoos meer te laten zetten? 

Verkleuringen

Er zijn inderdaad verhalen bekend van patiënten met kanker die te horen kregen dat de ziekte was uitgezaaid in hun lymfeklieren. Bij nadere bestudering bleken de ‘uitzaaiingen’ verkleuringen, veroorzaakt door inkt van tatoeages. Een geluk bij een ongeluk, zou je kunnen zeggen. 

“De lymfeklieren kunnen ook opzwellen door de inkt”, zegt Sebastiaan van der Bent, dermatoloog in opleiding en initiatiefnemer van de tattoopoli bij het Amsterdam UMC, locatie VUmc. De tattoo-inkt bestaat onder andere uit zware metalen en titaniumdioxides. Is dat gevaarlijk? “Dat de lymfeklieren verkleuren weten we, dat de werking van de klieren minder wordt is nooit aangetoond”, zegt Van der Bent. 

In welke menselijke organen en weefsels de pigmenten verder terechtkomen en wat ze daar precies aanrichten, is niet duidelijk. “Bij muizen die werden getatoeëerd, zijn wel pigment­stoffen terug­gevonden in de lever en milt”, volgens Van der Bent. “Er wordt verder onderzoek naar gedaan.”

Blij en zelfverzekerd

Het reizen van kleurstoffen is in elk geval niet het grootste probleem dat Van der Bent op de tattoopoli tegenkomt. Hij ziet veel mensen met complicaties, soms jaren na het zetten van een tatoeage. “Dat kunnen heftige klachten zijn, zoals een allergische reactie, bacteriële infecties, het opvlammen van auto-immuunziektes of een steeds terugkerende oogontsteking.”

Het meest voorkomend is een allergische reactie van de huid. In 90 procent van de gevallen gaat het dan om rode inkt. Van der Bent: “Opvallend, we weten niet waarom. We doen hier wel onderzoek naar, samen met een aantal Duitse ziekenhuizen.” 

Deze soms heftige complicaties én de onduidelijkheid die er nog bestaat over de gevolgen van rondreizende inkt in het lichaam, is volgens Van der Bent geen reden om de tattoo nu in de ban te doen. “De keuze is aan mensen zelf. Tatoeages hebben ook veel positieve effecten, zo worden mensen er vaak blij en zelfverzekerd van. En cosmetische tatoeages, zoals het tatoeëren van tepels bij borstreconstructies, leveren patiënten heel veel op.”

Of mensen voldoende op de hoogte zijn van de risico’s kan hij niet goed inschatten. “Ik kom daarvoor te weinig in een tattooshop. Maar het is wel belangrijk dat mensen zorgen dat ze goed zijn voorgelicht over eventuele risico’s.”

Ook een gezondheidsvraag? Stuur een e-mail naar gezondheid@trouw.nl.

Lees ook:

Pas op met rood in je nieuwe tattoo

De ene lezer ziet steeds meer mensen met getatoeëerde ledematen en vraagt zich af: al die ingebrande inkt, is dat niet slecht voor de huid? Liggen infecties niet op de loer? En de andere lezer droomt over haar eerste tatoeage, maar vreest voor huidkanker.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden