Is Rabat beledigd, dan krijgt Spanje migranten

noord-afrika | Spanje ziet een plotselinge stijging van het aantal migranten dat door zijn zuidgrens heenbreekt.

Het rommelt aan de zuidgrens van Spanje. Maandag bedwongen 359 migranten het zwaarbewaakte grenshek rond de Spaanse exclave Ceuta. Vrijdag wist zelfs een recordaantal van bijna 500 mensen de Spaanse autonome stad te bereiken. Ook het aantal vluchtelingen dat over zee op het Iberisch Schiereiland aankomt neemt toe. De relatieve rust van de afgelopen twee jaar aan de Spaanse buitengrens lijkt daarmee voorbij.


Uitzinnige mensen uit de sub-Sahara bevolkten de afgelopen dagen de straten van Ceuta, nadat zij met behulp van tangen en hamers de laatste barrière op weg naar Europa hadden geslecht. Het opvangcentrum in de stad zit ondertussen overvol. Want met deze twee doorbraken alleen krijgt Ceuta in één keer bijna het totaal aantal migranten te verwerken dat vorig jaar daar en in Melilla, de andere Spaanse exclave, aankwam.


In Spanje weet men dat een plotselinge toename van het aantal migranten vaak te maken heeft met de grillen van poortwachter Marokko. Tien jaar geleden al besloot Spanje intensief samen te werken met Marokko in een poging migranten tegen te houden. Mede hierdoor lukte het om de enorme migrantenstroom die in 2006 naar de Canarische Eilanden trok in korte tijd af te zwakken. In ruil voor politieke en economische steun houdt Marokko nu de grens met Spanje in principe dicht voor illegalen.


Spanje ging destijds verder. Ook met andere Afrikaanse doorgangs- of vertreklanden werden diplomatieke banden aangeknoopt. Zo gingen in onder meer Senegal en Mauritanië Spaanse ambassades zich grotendeels bezighouden met het migratievraagstuk. Met financiële steun werden deze landen gestimuleerd om de uittocht van migranten richting Spanje tegen te gaan. Bovendien stak Madrid geld in training én salarisverhoging van de lokale politie om omkoping door mensenhandelaren tegen te gaan. Spanje is trots op de eigen migratiestrategie en kijkt nu naar Europa dat het wiel opnieuw probeert uit te vinden. De 'Spaanse methode' is niet alleen een politiek succesverhaal voor Madrid. Zo kijkt het land de andere kant op bij de hardhandige wijze waarop Marokkaanse autoriteiten de grens veiligstellen. Mensenrechtenorganisaties als Amnesty International beklagen zich daar al jaren over.


Bovendien is Spanje ondanks de migranten-deals sterk afhankelijk van de politieke stemming in Marokko. Als Rabat zich op de tenen getrapt voelt, kan het land migranten direct inzetten als politieke speelbal.


Dat was bijvoorbeeld het geval toen de Spaanse Guardia Civil per ongeluk het jacht van de Marokkaanse koning had aangehouden. Enkele dagen later arriveerden plotseling ruim duizend migranten aan de Spaanse kust.


Momenteel is het Noord-Afrikaanse land verbolgen omdat het Europees Hof van Justitie in een uitspraak eind vorig jaar bevestigde dat de betwiste Westelijk Sahara niet erkend wordt als deel van Marokko. Daarop liet Rabat op dreigende toon weten dat dit 'consequenties' zou hebben voor handel en migratie, zonder duidelijk te maken wat Europa precies te wachten stond. Met de recente migratiedruk op de Spaanse grens lijkt die vraag beantwoord.


Het is opmerkelijk dat, anders dan in andere Europese landen, de Spaanse bevolking opvallend kalm blijft onder de toename van het aantal migranten. Hoewel de conservatieve regering van premier Rajoy in Europese lijn terughoudend is met de opname van migranten, gingen zaterdag in Barcelona 160.000 mensen de straat op om de regering te bewegen een ruimhartiger beleid te voeren.


De Spaanse regering lijkt vooralsnog niet te luisteren. Madrid heeft meer personeel, drones en ballonnen met hittezoekende camera's toegezegd om de beveiliging van de grens op te krikken.


Of meer beveiliging de Spaanse buitengrens zal dichten is twijfelachtig zolang Europa en Marokko in onmin blijven verkeren. Ceuta maakt zich ondertussen op voor meer hekbestormers.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden