Is privacy in privéberichten nu ook verleden tijd?

Beeld EPA

Moet ik nu WhatsApp wissen? Die vraag zullen veel bewuste consumenten zichzelf hebben gesteld toen bekend werd dat Facebook de populaire chatapp overneemt. Het idee dat nu ook hun privéberichten in handen van een megaconcern komen dat het niet zo nauw neemt met de privacywetgeving zullen veel mensen niet zo prettig vinden.

Waar een paar jaar geleden mensen graag al hun privébesognes deelden op Facebook, is het juist de jonge generatie die nu overstapt naar een omgeving waar de privacy meer is gewaarborgd. Het is niet altijd fijn dat je moeder precies weet waar je mee bezig bent. De kracht van WhatsApp zit vooral in directe communicatie en groepchats waar je gezamenlijk kunt kletsen met precies de mensen die je zelf uitkiest.

Voor Facebook is dat waardevolle informatie. Zo waardevol zelfs dat ze er 13,8 miljard euro (19 miljard dollar waarvan 4 miljard in contanten en 16 miljard in aandelen) voor over hadden om het in handen te krijgen. Naar schatting is Facebook zelf slechts tien keer meer waard. WhatsApp heeft 450 miljoen actieve gebruikers, waarvan 70 procent dagelijks. Facebook directeur Zuckerberg is ervan overtuigd dit aantal de komende jaren gaat stijgen naar 1 miljard. Omgerekend betaalde Facebook dus 30,67 euro per gebruiker. Ter vergelijking: de Telegraaf Media Groep betaalde ooit 43,7 miljoen voor Hyves en kreeg daarvoor 10 miljoen leden, omgerekend 4,37 euro per lid. Met de overname verkrijgt Facebook de telefoonnummers, de locatiegegevens en inzicht in de netwerken van de Whatsapp-gebruikers.

Wat gaan we ervan merken?
De oprichter van WhatsApp heeft bedongen dat er weinig aan de app zal veranderen. Met de overname van Instagram in 2012 is gebleken dat Facebook wat dat betreft woord kan houden: aan die sociale media app waarmee foto's worden gedeeld is ook niet veel veranderd, behalve dat er nu advertenties in staan. Het verdienmodel van Facebook is gebaseerd op advertenties: iedereen die de voorwaarden tekent gaat ermee akkoord dat zijn profiel zal worden verkocht aan adverteerders.

Of dat met WhatsApp ook gaat gebeuren is zelfs nog maar de vraag: dat verdienmodel is anders er is afgesproken dat er geen advertenties inkomen. Nieuwe gebruikers betalen nu 89 eurocent voor de installatie van de app en daarna het zelfde bedrag eens per jaar.

Maar met de filosofie van Facebook in het achterhoofd is het naïef om te denken dat het sociale mediabedrijf opeens wel integer zal omgaan met persoonsgegevens. Op korte termijn zal de gebruiker in WhatsApp misschien niet veel merken van de overname, maar het is niet zo dat wat zich aan het zicht ontrekt ook niet bestaat. Voor Facebook is de overname een verankering in een markt waar ze op eigen houtje geen voet aan de grond kregen. Directe communicatie leek tot nu toe buiten het bereik van de sociale mediasite.

Willen we dit nog wel?
Het is maar de vraag of de consument WhatsApp wil blijven gebruiken nu het negatieve imago van Facebook eraan kleeft, zeker met de recente NSA ontwikkelingen in het achterhoofd. WhatsApp is overigens zelf ook geen heilig boontje. Dat bleek vorig jaar januari uit een gezamenlijk onderzoek van de Canadese en Nederlandse privacytoezichthouders. Er werden verschillende overtredingen van de privacywetten geconstateerd en WhatsAapp beloofde verbetering.

De consument is best bereid veel van zijn gegevens beschikbaar te stellen, zolang er maar iets tegenover staat. Maar er zijn grenzen. Voor de jongere generatie lijkt de directe privacy het belangrijkste: niet iedereen hoeft direct te weten waar ik mee bezig ben. De oudere generatie hecht juist meer aan de onzichtbare privacy: ik hoef niet overal geregistreerd te staan.

Als de overname van WhatsApp door Facebook er toe leidt dat groepen gebruikers de app de rug toekeren, zoals al eerder gebeurde bij Myspace en Hyves betekent dat een kans voor de andere spelers op de markt. Maar het is wel zaak om niet van de regen in de drup te geraken. Overstappen naar Hangout's is koren op de molen van Google. Overstappen op Skype is een plus op de conto van Microsoft.

En vlak ook de telecomproviders niet uit. Die werken hard aan een comeback via app's nu de consumenten sms massaal de rug toekeren. Massaal over te stappen naar een nu nog onbekende en onafhankelijk app van een startup aan de rand van de markt lijkt het veiligste. Een optie is bijvoorbeeld Telegram, een chatapp die gebruik maakt van encryptie en claimt volledig veilig te zijn. Een ding staat vast: als de gebruikers van WhatsApp inderdaad besluiten over te stappen naar een nieuwe berichtenservice zal het massaal moeten gebeuren; een conversatie voeren in je eentje blijft onmogelijk.

Beeld afp
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden