Is het einde van de Schulz-hype in zicht?

SPD-leider Martin Schulz, die zichzelf volgens zijn biograaf 'uit het moeras omhoog heeft getrokken'. Beeld EPA
SPD-leider Martin Schulz, die zichzelf volgens zijn biograaf 'uit het moeras omhoog heeft getrokken'.Beeld EPA

De verkiezingen vandaag in Noordrijn-Westfalen zijn uitermate belangrijk voor SPD-leider Martin Schulz, wiens glans verbleekt.

Wilfred van de Poll

Het 'Schulz-effect', bestaat dat nog? In de strijd om het kanselierschap staat het tussen uitdager Martin Schulz en titelhouder Angela Merkel 0-2. Ze troffen elkaar eerst in maart, in het piepkleine Saarland. Schulz' SPD verloor. Goed, dat was een oefenpot. Maar begin deze maand, in Schleswig-Holstein, verloor de SPD wéér.

Schulz' glans verbleekt. Terwijl een oneindig veel belangrijkere wedstrijd op de rol staat: Noordrijn-Westfalen (NRW), Duitslands bevolkingsrijkste deelstaat en belangrijkste economische regio. Vandaag beslissen de circa 13 miljoen stemgerechtigden wie er in het parlement in Düsseldorf komt. De verkiezingen in NRW, waar zowat een kwart van alle Duitsers woont, is de laatste regionale stembusgang voor de bondsdagverkiezingen in september en wordt gezien als dé graadmeter voor het landelijke beeld. Het zijn 'de kleine bondsdagverkiezingen'. Wie hier wint, kan zich al half de volgende kanselier noemen.

Vliegende start

Toen Schulz zich in januari kandideerde, maakte hij een vliegende start. Hij oogde fris, gretiger dan Merkel. Schulz leek alomtegenwoordig, omstraald door een messiaans aura. Nu al die aandacht en populariteit in de peilingen niet tot verkiezingszeges hebben geleid, is de hype weer voorbij. Merkel heeft hem ingehaald in de landelijke peilingen.

In NRW is de strijd nog onbeslist. Een derde van de kiezers zweeft en bij de rest gaan de SPD (32 procent in de peilingen) en CDU (31 procent) nek aan nek. Dat is voor de SPD sowieso al een tegenvaller. De sociaal-democraten zijn er traditioneel sterk, de vorige verkiezingen wonnen ze ruim. Ze leverden de minister-president, Hannelore Kraft. Zij is geliefd in de regio, veel meer dan de ietwat kleurloze CDU-kandidaat Armin Laschet.

Uit Krafts populariteit putten de sociaal-democraten wel enige hoop. Het 'Schulz-effect' mag voorbij zijn, Kraft redt het misschien op eigen kracht. Zoals Annegret Kramp-Karrenbauer dat ook lukte, de CDU-minister-president in Saarland. Haar populariteit gaf daar uiteindelijk de doorslag.

Thuiswedstrijd

Hoe dan ook staat er in NRW voor Schulz veel op het spel. Ook persoonlijk , zegt Martin Häusler. Hij schreef een biografie over Schulz, die vorige week uitkwam. NRW is voor Schulz een thuiswedstrijd. Letterlijk: het is zijn Heimat, hij groeide op in het dorpje Würselen bij Aken. "Hij identificeert zich met de arbeidersziel van deze regio", zegt Häusler.

Schulz campagneboodschap is 'sociale gerechtigheid': hij komt op voor de kleine, hardwerkende man. Juist in NRW hoopt hij daarmee stemmen te winnen. De deelstaat zit in een een industriële 'herstructerering', weg van de traditionele kolen. Häusler onderzocht eerder de problemen van steden in het de regio, hij bezocht verloederde wijken in Dortmund en Duisburg. "Als je daar doorheen loopt, geloof je niet dat je nog in Duitsland bent: de armoede, de werkloosheid."

Bij deze mensen komt Schulz volgens Häusler bijzonder 'sympathiek en authentiek' over. Schulz is van nederige komaf. Zijn vader was politieman, zijn opa daklegger. En hij ging door de 'diepste diepten van het bestaan'. Häusler: "Hij was alcoholist, werkloos, had geen geld meer, geen woning. Vrienden en familieleden wendden zich van hem af. Maar hij trok zich weer uit het moeras omhoog. Dat verhaal geeft hoop."

Mocht het zondag toch 3-0 voor Merkel worden, dan lijkt de wedstrijd voor Schulz zo goed als verloren. Maar schrijf hem niet te snel af, zegt Häusler. "Zijn grootste kracht is zijn 'Kampfgeist', zijn vechtlust. Als hij NRW verliest zal hem dit extreem pijn doen. Maar hij zal weer opkrabbelen. Toen Schulz linksachter en aanvoerder bij FC Rhenania Würselen was, viel hij niet op als supervoetballer, maar wel als doorzetter. Hij gaf nooit op. Hij gedijt bij tegenslag."

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden