Is het echte liefde, of alleen maar spel?

Ronald Giphart maakt er meer werk van in zijn nieuwe roman

Ronald Giphart, populair schrijver van rond de eeuwwisseling, die de laatste jaren de brui aan de literatuur leek te hebben gegeven, is weer op dreef geraakt. In 2015 schreef hij de roman 'Harem' en zojuist verscheen 'Lieve'. Getuige de titels is zijn thematiek niet erg veranderd ten opzichte van veelgelezen romans als 'Ik ook van jou' en 'Phileine zegt sorry': liefde, erotiek, seks in smeuiige verpakking.

In 'Lieve' treffen we de regisseur Noah Boudrin aan die de film 'Lieve' maakt om zijn verongelukte geliefde Lieve te eren. Hoofdrolspelers Bison en Liv moeten de oude liefde weer tot leven brengen, te beginnen met een 'neukscène' die zo heftig verloopt dat de gepassioneerde Bison verliefd op zijn tegenspeelster wordt. Echt, onecht, nagespeeld en toch ook weer echt, daar gaat het in deze roman om.

Giphart speelt een klassiek spel met passie en erotiek: wat is gemeend, wat is echte liefde, of is het allemaal spel? Klassiek omdat de roman in veel opzichten herinnert aan de zedeloze roman 'Les liaisons dangereuses' van de achttiende-eeuwse schrijver Choderlos de Laclos, die het hele libertijnse rococoliefdeswereldje op een vileine manier in kaart bracht.

Op de achtergrond van de dubbele liefdesgeschiedenis, die tussen Noah en Lieve en die tussen Bison en Liv, treffen we scenarioschrijver Casper aan, die als koppelaar/voyeur de partijen bij elkaar brengt maar, hoe verlicht en vrijzinnig ook, ten slotte toch door jaloezie op de door hem zelf gefabriekte relaties wordt verteerd. In hem herken je de schrijver die, verliefd op zijn creaties, aan de touwtjes trekt.

Wat de boodschap van Gipharts roman moge zijn weet ik niet zeker, maar misschien is het wel iets triviaals als 'echte liefde bestaat'. Giphart doet zijn best de boel zo luchtig en sexy mogelijk te houden, toch heb ik het gevoel dat de jaren zijn kijk op Eros hebben veranderd. Een grap als 'asperges uit Spanbroek' herinnert nog aan de oude, leutige Giphart, maar inmiddels lijkt de schrijver zich vooral op de hoogte te hebben gesteld van de film en literatuur over de liefde, en strooit hij ook met weetjes als die over het 'candaulisme': man pronkt tegenover andere mannen met zijn vrouw.

De allesoverheersende ironie van vroeger lijkt te zijn afgenomen. Je bent je bijvoorbeeld steeds bewust van de nabokoviaanse structuur van deze roman, met twee liefdesgeschiedenissen boven op elkaar, naast allerlei ingewikkelde erotische zijtakken. Kortom, Giphart maakt er meer werk van.

Toch blijft het een roman met overvloedige seks die in deze tijden van seksuele vrijheid en internetporno wat ouderwets overkomt, en zelfs echt erotische kitsch oplevert: "Dat ik zo ben, dat ik dit doe, dat ik me zo laat gaan, je behekst me, ik raak mezelf kwijt in jou. Dit heb ik nog nooit zo meegemaakt, dit gevoel, dit zieke zelfverlies. Waar zijn we mee bezig?"

Is dit de oprechte weergave van liefdestaal of neemt Giphart de verliefden op de hak?

En zo is 'Lieve' de zoveelste liefdesroman van Giphart maar ook een ingewikkeld bouwsel over spel en overspel, echte liefde en nep-liefde, kinky seks en ware passie. De omgeving van dit verhaal, het glamoureuze filmwereldje met zijn karakteristieke mix van creativiteit en effectbejag, maakt het er ook niet doorzichtiger op. Maar misschien moet je je helemaal geen ingewikkelde vragen bij 'Lieve' stellen en het maar gewoon als een aardige, speels-ernstige roman over de liefde lezen.

Het slothoofdstuk lijkt trouwens een knipoog naar negentiende-eeuwse romans waarin de geschiedenis wordt afgerond met een blik in de toekomst, hoe vergaat het de verschillende personages: Leo raakt in de bijstand, Tibor en Maud komen samen, Dirk overlijdt aan een hartstilstand. Aan alles is duidelijk dat Giphart zijn klassieken gelezen heeft.

"Liefde is om gek van te worden, letterlijk", schrijft hij ergens, een cliché dat hij ondersteunt met Jacques Ferrand, Franse zeventiende-eeuws schrijver van 'Erotomania'. Gemeenplaatsen maar geheiligd door de traditie, misschien is dat tegenwoordig wel de core business van Giphart.

Ronald Giphart: Lieve

Podium; 254 blz. euro 19,99

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden