Is het bij voorbaat uitsluiten van de PVV wel zo'n goed idee?

Over één ding zijn veel politieke partijen in de aanloop naar de verkiezingen erg duidelijk: het al dan niet willen samenwerken met de PVV. Zo klonken er ferme verklaringen van Rutte (VVD), Asscher (PvdA), Buma (CDA), Pechtold (D66), Roemer (SP) en ook Jesse Klaver (GroenLinks) waarin zij zeiden op voorhand samenwerking met de PVV uit te sluiten. Zo'n 'dat nooit'-uitspraak suggereert een gepassioneerde stellingname. En dat is altijd goed voor een lijsttrekker zo vlak voor de verkiezingen.


Maar de vraag is of het bij voorbaat uitsluiten van de partij van Wilders wel wenselijk is, al schort het niet aan argumenten daarvoor. Laat ik er daarvan eerst een paar noemen. Tegen samenwerken met Wilders pleit dat hij een onbetrouwbare politieke partner is gebleken, in het kortstondige avontuur met VVD en CDA in 2010. Verder is de PVV een ondemocratische partij, zonder leden en met die ene leider. Wat samenwerking ook in de weg kan staan, is dat Wilders, door het parlement weg te zetten als nep, zijn potentiële coalitiegenoten bij voorbaat niet serieus neemt. Wat mij betreft is een minstens zo zwaarwegend argument om deze partij geen plaats achter de regeringstafel te gunnen, de opstelling van Wilders tijdens het proces tegen hem. Hij verweet de rechters dat zij er een politiek proces van maakten. Zo maakte hij duidelijk geen enkel vertrouwen te hebben in de werking van de trias politica. Daarmee ondermijnde hij het vertrouwen dat de rechtsstaat altijd nodig heeft.


Dat in ogenschouw genomen, lijkt het inderdaad verstandig om bij voorbaat de PVV uit te sluiten. En toch wil ik er iets tegenin brengen.


Want op deze manier worden alle PVV-stemmers opzijgeschoven. Zij vormen toch een aardig deel van de kiezers. Iets anders: welk probleem wordt er ermee opgelost? Deze stellingname leidt af van de echte kwesties die om aandacht en daadkracht vragen. Hoeveel geld komt er beschikbaar om in verpleeghuizen meer personeel aan te nemen, iets waar dankzij het manifest van Carin Gaemers en Hugo Borst een begin van gloort? Gaat er nog eens iets veranderen in het pensioenstelsel, waar verschillende partijen al lang op aandringen? Moet er niet iets gebeuren aan het asielbeleid? Laten we vluchtelinggezinnen niet veel te lang bungelen tijdens de asielprocedure? Moet er iets gedaan worden aan de woningmarkt opdat jongeren een betaalbare huur- of koopwoning kunnen vinden? Daar zou het over moeten gaan, niet alleen tijdens de campagnes, maar ook tijdens de formatie. Als samenwerking met de PVV niet kan, dan moet dat zijn omdat het tijdens inhoudelijk overleg hierover knapt, dankzij de gepassioneerde stellingname van een van de deelnemers. Daarom vind ik dat uitsluiting van te voren toch geen goed idee is, los van het feit dat het de fractieleider van de PVV alle kans geeft om zich als outcast te profileren en zo proteststemmen te werven.


Maar misschien ziet u dat anders.


Wat vindt u: is het een goed idee om de PVV bij voorbaat uit te sluiten van samenwerking?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden