IS' helpdesk zorgt dat jihadisten snel onzichtbaar worden

Extra beveiliging maandag in Rome. Beeld afp
Extra beveiliging maandag in Rome.Beeld afp

Een nieuwe vinding van Islamitische Staat: een online helpdeksk. Die beantwoordt technische vragen en fungeert als doorgeefluik naar rekruteerders. Gevaarlijk, zeggen experts. Zo verdwijnen jihadisten nog sneller uit beeld.

IS heeft de hulplijn in het afgelopen jaar opgericht en bouwt hem nu gestaag uit, ontdekte het Combating Terrorism Center (CTC), een onafhankelijke onderzoeksorganisatie van het Amerikaanse leger. Hij wordt bemand door een groep vrijwilligers en zeker zes technische experts. Hij is 24 uur per dag en 7 dagen per week bereikbaar. De techneuten lijken volgens het CTC universitair geschoolde informatici.

Jihadisten en aspirant-jihadisten kunnen er terecht met vragen over alles van het uploaden van IS-propagandafilmpjes op YouTube tot complexe technieken om ongezien met terroristen te communiceren. Versleutelde communicatie speelt daarbij een belangrijke rol. Hoe de helpdesk er precies uitziet - of het bijvoorbeeld een website is op het 'dark web' - heeft het CTC niet bekendgemaakt.

Net als bijvoorbeeld Al-Qaida verspreidt de groep al enige tijd handleidingen en trainingsmaterialen. Maar wie er in zijn eentje niet uitkomt, kan nu dus hulp op maat krijgen.

Daarmee weet IS de drempel volgens het CTC aanzienlijk te verlagen. Nieuwkomers hoeven geen andere jihadisten meer te kennen om zich bij de terreurgroep aan te sluiten. Het is overigens onduidelijk hoeveel IS-sympathisanten van de helpdesk gebruikmaken.

Serieuze klanten worden aan het werk gezet
Wie een paar keer contact heeft opgenomen met de helpdesk en serieus geïnteresseerd lijkt om zich bij IS aan te sluiten, wordt volgens het CTC doorverwezen naar hogergeplaatste IS-strijders. Zij kunnen de aspirant-jihadist helpen bij het rekruteren van anderen, maar bijvoorbeeld ook bij het financieren en beramen van een aanslag.

De helpdesk is slecht nieuws voor terreurbestrijders, stelt CTC-terreuranalist Aaron Brantly tegenover NBC News. Hij heeft als doel om (aspirant-)jihadisten al in een vroeg stadium aan het zicht te onttrekken. Zo lang jihadisten elkaar fysiek ontmoeten, met elkaar bellen of met elkaar communiceren op sociale media, kunnen ze afgeluisterd worden. De helpdesk zorgt ervoor dat ze al vroeg 'gaan communiceren via versleutelde één-op-één-gesprekken, en het is extreem moeilijk om daar toe door te dringen'.

De CIA wijst er al enige tijd op dat jihadstrijders zo vaardig worden met versleuteling dat inlichtingendiensten geen grip meer op hen kunnen krijgen. Een deel van hun communicatie is nu 'exceptioneel' goed beveiligd, merkte CIA-directeur John Brennan maandag al op.

Belgische inlichtingendienst spreekt geen Arabisch
Welke rol technisch vernuft en zware versleuteling hebben gespeeld bij het voorbereiden van de aanslagen in Parijs is niet bekend. In België, waar een deel van de vermoedelijke daders heeft gewoond, hebben de inlichtingendiensten in ieder geval problemen van een heel andere orde. Ze hebben 'nauwelijks tot geen' Arabischsprekenden in dienst, meldde De Morgen maandag.

"Dat is een gigantisch probleem", stelde burgemeester Hans Bonte van Vilvoorde in de Vlaamse krant. "Noem dit gerust een van de grootste uitdagingen van onze staatsveiligheid." Volgens minister Koen Geens heeft het er deels mee te maken dat de lat voor sollicitanten hoog ligt. "Die moeten eerst gescreend worden. Maar we maken er werk van."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden