Is Franciscus' Vaticaan toch niet zo homovriendelijk?

Parolin, twee maanden geleden in Minsk. Beeld afp

"Een nederlaag voor de mensheid." Steviger had Vaticaans staatssecretaris Pietro Parolin zich niet kunnen uitdrukken, toen hij dinsdag reageerde op het nieuws dat Ierland het homohuwelijk gaat invoeren. En dat terwijl paus Franciscus zich juist erg mild heeft getoond voor homoseksuelen.

Parolin is naar eigen zeggen 'diep bedroefd' dat 64 procent van de Ieren zaterdag stemde vóór invoering. De uitslag maakt Ierland het eerste land dat het homohuwelijk aanneemt middels een volksstemming. Parolin is de tweede man van het Vaticaan en de rechterhand van paus Franciscus.

De kerk moet zich even achter de oren krabben, oordeelde Parolin tijdens een persmoment in Rome. Duidelijk is dat ze zich moet inspannen voor 'vernieuwde en sterkere evangelisatie'. "We hebben het hier niet alleen over een nederlaag voor christelijke principes." Ook het quasi-officiële dagblad van het Vaticaan, L'Osservatore Romano, heeft de uitslag een 'nederlaag' en 'een uitdaging voor de hele kerk' genoemd.

Aartsbisschop Diarmuid Martin van Dublin reageerde zaterdag milder. Hij constateerde toen dat de kerk de uitslag moet beschouwen als een 'reality check'. "Het referendum maakt duidelijk hoe jongeren hierover denken", meende Martin. "De kerk heeft nog veel werk te doen." Wat er precies moet gebeuren, liet hij in het midden.

Tegelijk zei hij 'waardering' te hebben voor 'hoe homoseksuele en lesbische mannen en vrouwen zich nu voelen. "Dat ze dit zien als een verrijking van hun leven. Ik zie het als een maatschappelijke revolutie."

'Wie ben ik om te oordelen?'
Parolins harde woorden lijken moeilijk te rijmen met de zalvende toon die Franciscus twee jaar geleden aansloeg toen hem werd gevraagd naar homoseksuelen in het Vaticaan. "Als iemand homo is, God zoekt en van goede wil is, wie ben ik dan om te oordelen?", vroeg hij zich retorisch af.

Toch spreekt Parolin zijn baas niet tegen, zegt hoogleraar kerkgeschiedenis Paul van Geest. Hij en Franciscus spreken volgens hem vanuit dezelfde overtuigingen: dat het huwelijk exclusief een verbond is tussen man en vrouw, maar dat homoseksuelen als personen niet met de nek aangekeken moeten worden. "Toen Franciscus zijn bekende homo-uitspraak deed, had hij het over hoe we als mensen met elkaar om moeten gaan. Parolin geeft als staatsman commentaar op een politieke ontwikkeling. Dat is ook zijn taak; als rechterhand van Franciscus is hij een soort minister-president."

'Hij had zich diplomatieker kunnen uitdrukken'
Van Geest is niet verbaasd dat Parolin zulke grote woorden gebruikt. "Maar hij komt wel erg fel uit de hoek. Een rasdiplomaat als hij had zich ook anders kunnen uitdrukken. Hij had het referendum, net als aartsbisschop Martin, kunnen zien als een uitnodiging tot een 'reality check'."

Parolin speelt het politiek hard maar is mild voor homoseksuele personen, meent ook Vaticaankenner Stijn Fens, die voor Trouw over katholicisme schrijft. "Dat citaat van Franciscus wordt steeds aangehaald om Franciscus te presenteren als een voorvechter van homorechten. Onterecht; hij heeft altijd grote moeite gehad met het homohuwelijk."

De paus zal bij het lezen van Parolins uitspraken niet vreemd hebben opgekeken, verwacht Fens. "Dit heeft Parolin met hem overlegd. Hij reageerde pas dinsdag, drie dagen nadat de uitslag van het referendum bekend werd."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden