'Is er een islamofoob in de zaal?'

Debat tijdens pretentieus aangekondigd Nationaal Islam Congres vlamt niet

De gespreksleider probeert vuur in het debat te krijgen. Van het panel hoeft hij dat niet te verwachten, dat is te eenvormig. Het publiek in de TheaterFabriek in Amsterdam moet redding brengen.

'Is er een islamofoob in de zaal?' vraagt hij hoopvol. Niemand steekt zijn hand op. Welke islamofoob bezoekt op Eerste Paasdag het Nationaal Islam Congres? Het pretentieus aangekondigde 'Grote islamdebat, islamofobie ontsluierd', belooft een hoogtepunt te worden. Maar de samenstelling van het panel biedt garantie dat er geen verbaal bloed zal vloeien.

De aangekondigde ontsluiering van de islamofobie blijft mede daarom uit. Onthullend is wel dat er twee namen van mensen, die vanwege gruweldaden het nieuws hebben gehaald, ontbreken in het hele debat. Wie het over islamofobie heeft zou toch wel de Noorse massamoordenaar Anders Breivik kunnen noemen, die naar eigen zeggen handelde vanuit islamhaat. Mohammed Merah, de man die in Toulouse drie militairen, drie joodse schoolkinderen en een docent vermoordde, en daarmee de angst voor de islam aanwakkerde, had eveneens een vermelding verdiend.

Zelfs panellid Ineke van der Valk, onderzoekster bij de Universiteit van Amsterdam, komt in haar lange inleiding niet op het idee om het verschijnsel islamofobie nader te belichten vanuit de gruweldaden in Toulouse, Oslo en Utoya. Zij schreef een boek over islamofobie. Ze noemt 117 aanslagen in Nederland op moskeeën, tussen 2005 en 2010, variërend van bekliedering en vernieling tot brandstichting. Onvermeld laat ze de talloze doden, die er in de moslimwereld vallen bij aanslagen op kerken en andere godshuizen.

Wel zegt ze dat islamofobie en islamitisch extremisme elkaar in een houdgreep houden sinds de aanslagen in Amerika van 11 september 2001. Die opmerking had de opmaat kunnen zijn voor een echt debat, maar de overige panelleden happen niet toe. Ze hebben het voornamelijk over discriminatie tegen moslims. Advocaat Mohammed Enait, bekend omdat hij vrouwen de hand weigert te schudden en in de rechtszaal niet wil opstaan voor de rechters, zegt: "PVV is NSB, het is één op één." De gespreksleider protesteert: "Dat is polariseren, dat willen ze juist." Maar bijval krijgt Enait van Amina Victoria Vandersteen, een bekeerlinge uit België. Zij zegt: "Een kat moet je een kat noemen. Dat geldt ook voor islamhaat. De overheid moet die tegengaan."

Hoe bereik je de goedwillende burger die moslims niet haat maar wel bezorgd is, vraagt de gespreksleider. Een duidelijk antwoord krijgt hij niet. Saoed Khadje oogst applaus als hij zich afvraagt of dialoog nog wel zin heeft: "We worden steeds ongevraagd een arena binnengesleept, ik krijg daar klappen en ga knock-out. Accepteer me toch zoals ik ben!"

Het debat eindigt met een uitbarsting van een man, die erkenning eist van het islamitische huwelijk. De gespreksleider wijst hem erop dat iedereen zich aan de wet moet houden, maar hij lijkt steun te krijgen van advocaat Enait, die zegt: "De moslimgemeenschap heeft geen spierballen."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden