Taal

Is een narcostaat soms een land vol narcissen?

Elke tien jaar verschijnt een nieuw Groene Boekje om onduidelijkheid over de officiele spelling van woorden in het Nederlands zo veel mogelijk te voorkomen. Beeld anp

Is Nederland wel of geen narcostaat? Dat woord staat deze week volop in de belangstelling, nu blijkt of lijkt dat de politie te weinig rechercheurs heeft om drugsbendes aan te pakken.

Altijd zijn er wel kranten die een streepje tussen narco en staat schrijven. Dat komt doordat narco een verkorting is van narcotica en sommige taalgebruikers menen dat samenstellingen met een verkorting moeten worden gespeld met een streepje. Dat geldt echter alleen bij klinkerbotsingen, zoals narco-overheid (i.t.t. narcorechercheur e.d.).

Met narcotica worden meestal drugs bedoeld, maar het is van oorsprong het meervoud van het middeleeuws Latijnse woord narcoticum, een sinds de 17de eeuw ook bij ons gangbaar woord voor een anestheticum (verdovingsmiddel). Narcoticum gaat terug op het Griekse woord narkotikos, dat afgeleid is van narkosis (verstarring, verdoving, narcose). Dat woord is terug te voeren op narkè. Zo noemden de oude Grieken de sidderaal. Wie die vis aanraakt, krijgt namelijk een elektrische schok en wordt getroffen door een (tijdelijke) verlamming.

Behalve met een vis houdt narkosis mogelijk ook verband met een plant, de narcis. Meestal wordt de narcis in verband gebracht met de mythologische figuur Narcissus, de jongeman die verliefd werd op zijn eigen spiegelbeeld en veranderde in een narcis aan de waterkant. Het is echter niet uitgesloten dat bij het ontstaan van deze plantnaam ook narkè, dat in het algemeen 'plotselinge verstijving' betekent, een rol heeft gespeeld: aan de narcis werden namelijk pijnstillende eigenschappen toegeschreven.

Elke dag helderen Peter-Arno Coppen en Ton den Boon grammaticale geschillen, etymologische enigma's en andere taaltwijfels voor u op. Lees hier meer artikelen.

Zelf een taalvraag stellen? mail naar tdb@taalbank.nl

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden