Is een geweldige ervaring in China het spijbelen waard?

Mag je een kind ziek melden omdat een uniek weekje weg buiten de normale schoolvakanties valt?

Een moeder wil heel graag naar een goede vriendin in Hongkong. Liefst met een van haar dochters (7 en 9 jaar) want de vriendin heeft een zoon van 7 met wie de meisjes goed bevriend zijn. De vriendin stelt voor dat ze begin februari komen, rond Chinees Nieuwjaar, een cultureel fenomeen. Dan hebben zij en haar zoon een week vrij.

De moeder overweegt haar dochter een week ziek te melden. Van de directeur verwacht ze een stellig nee tegen dit verzuim, er is immers geen sprake van een begrafenis of familierelatie. En de directeur staat te boek als streng.

Moeder wil het wel tegen de juf zeggen, want ze vindt het vervelend als haar dochter de leuke dingen achteraf moet verzwijgen. Het is dan aan de juf of zij de directeur inlicht, die het dan alsnog kan melden bij de leerplichtambtenaar.

Moeder heeft de kwestie trouwens ook aan haar dochters voorgelegd. De jongste (7) zag het niet zitten om zogenaamd ziek te zijn. De oudste (9) vond het idee interessant. Ze zei geen nee. Misschien omdat een vriendinnetje ook een stoute moeder heeft, die haar wel eens een paar dagen ziek meldt vanwege de 'Spaanse griep', die het hele gezin dan uitzit aan de Costa Brava.

Hoe ze ook meedenkt, Doret de Ruyter (hoogleraar theoretische pedagogiek aan de VU) kan er niets mee. Liegen is niet goed te praten 'tenzij je er een leven mee redt'. Of vooruit: "Als iemand kleding heeft gekocht die niet zo goed staat, mag je daar vaag over blijven. Uiteindelijk wil je kinderen niet leren dat liegen mag. De ultieme consequentie is dat ze dan zelf ook makkelijker gaan liegen of jouw antwoorden niet meer serieus nemen."

De leerplichtwet uit 1969 zegt dat een leerling het volledige onderwijsprogramma moet volgen dat een school aanbiedt. Behalve als ouders door (seizoens)werk geen vrij kunnen krijgen in de reguliere vakanties.

Marianne Weenink, leerplichtambtenaar in Waddinxveen, wijst dit soort plannen dan ook af. "Daar kun je niet aan beginnen. Op zich mogen directeuren zelf afwegen of ze een reden zwaar genoeg vinden, zolang het verzuim onder de tien dagen blijft. Maar dat is een last. Waarom voor het ene kind een uitzondering maken? Voor je het weet, willen andere ouders ook. Veel directeuren zijn blij dat ze naar mij kunnen verwijzen, de strikte ambtenaar."

Weenink ziet wel dat streng beleid ziekmeldingen in de hand werkt. "Tuurlijk, zo'n reis is geweldig voor een kind, ik wil ze die ervaring helemaal niet ontnemen, maar ze moeten die toch opdoen op een ander moment."

Doret de Ruyter begrijpt dat eerlijk zijn lastig is als andere ouders wel sjoemelen. "Toch is het goed consciëntieus te blijven. Voor een kind is zo'n leugen ook te zwaar. Moet je je voorstellen dat ze niet kan vertellen over haar vliegreis of zo'n Chinees feest." De hoogleraar vindt het moreel zelfs onverantwoord om de melding aan de juf over te laten. "Als een ouder dit al wil doorzetten, neem dan zelf de verantwoordelijkheid."

Wel zou moeder nog met de juf kunnen kijken hoe ze een gemiste week kunnen opvangen. En dan samen naar de directeur met een onderbouwd verhaal. Is het een minder belangrijke week in februari, met een studiedag? Kan de dochter huiswerk meenemen, of het schoolwerk inhalen? Er kunnen ook andere redenen zijn: misschien mist de dochter het zoontje van vriendin en is dit de enige manier om elkaar weer te zien?

Als dat niet zo is, mag de moeder het dan wat aandikken? Nee, zegt De Ruyter weer. "Als het neerkomt op gewoon een leuke vakantie voor de moeder, dan moet ze dat maar eerlijk zeggen. En als het de juf niet lukt een oplossing te vinden voor het gemiste schoolwerk, moet moeder dat accepteren."

Nota bene de leerplichtambtenaar oppert nog een mogelijkheid: de moeder kan een boete riskeren, zo'n 400 euro per dag, per kind. Maar liever ziet ze natuurlijk dat mensen zich aan de wet houden. "Het is niet fijn om dit soort ongeoorloofd verzuim te moeten checken als een politieagent. Liever hou ik me bezig met kinderen die uitvallen omdat ze echte problemen hebben."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden