Is een bezoek aan de orthodontist wel zonder gevaar?

Hoe schadelijk is het om permanent metaal - nikkel - in de mond te dragen waar ook deurklinken en handgrepen van worden gemaakt?

Al een aantal jaren draagt de lezeres (40) een spalkje achter de ondertanden. Dit stevige 'draadje' moet ervoor zorgen dat haar tanden, die zij met een beugel recht heeft laten zetten, op hun plaats blijven. 's Nachts komt daar nog een losse beugel bij. Sinds ze ontdekte dat het metaal in haar mond onder meer van nikkel is gemaakt, vraagt zij zich af of dit wel zo gezond is.

Wordt een bezoek aan de orthodontist ineens een gevaarlijke onderneming? Hoe schadelijk is het eigenlijk om permanent draden van nikkel in je mond te dragen?

"Het klinkt erg, maar in de praktijk valt dat wel mee", meent Albert Feilzer, hoogleraar tandheelkundige materiaalwetenschappen. "Het gaat om chirurgisch staal dat overal voor wordt gebruikt in de geneeskunde. Het wordt in de gezondheidszorg als veilig beschouwd. Behalve in de orthodontie wordt het toegepast bij hartoperaties en bij botbreuken."

Toch is het niet zo dat nikkel geen negatieve effecten heeft op het lichaam. Het grootste risico is de kans op nikkelallergie. En die kan ernstige klachten veroorzaken. Mensen met nikkelallergie krijgen rode plekken op de huid waar zich vochtige blaasjes kunnen voordoen, die weer tot schilfers en kloven leiden. Dit gaat vaak gepaard met jeuk. Als je eenmaal nikkelallergie hebt, kom je er niet meer vanaf. De enige remedie is het voorkomen van langdurig contact met nikkelhoudende voorwerpen.

De hoogleraar aan het Academisch Centrum Tandheelkunde Amsterdam (Acta) beaamt dat: "Bij sommige mensen ontwikkelt zich een allergie voor nikkel. Dat aantal is hoger bij vrouwen dan bij mannen. Vijftien procent van de vrouwen heeft de allergie." Iedereen kan de allergie krijgen.

Nikkel heeft volgens Feilzer de 'uiterst wenselijke eigenschap' dat het metaaldraad veerkrachtig maakt. Niet onbelangrijk in de orthodontie. Maar de medische wereld is geen uitzondering. Nikkel is niet meer weg te denken uit onze moderne maatschappij. Alledaagse voorwerpen als paperclips, pannen, scharen, sleutels, ritssluitingen, maar ook sieraden en muntgeld bevatten nikkel. Feilzer: "Je krijgt altijd nikkel in je lichaam. Denk aan kranen die we dagelijks gebruiken. De ladyshave - elke keer als je het scheerapparaat gebruikt, komen er microscopisch kleine hoeveelheden nikkel vrij." Er is natuurlijk een groot verschil tussen vluchtig contact met een kraan en het op of in het lichaam dragen van nikkelhoudende producten. Voor sieraden zijn daarom Europese richtlijnen opgesteld die voorschrijven dat het gehalte aan nikkel of de nikkelafgifte van sieraden beneden een aangegeven waarde moet blijven. Door die strenge regels is de nikkelafgifte vrijwel nihil. Voor medische hulpmiddelen bestaat een dergelijke regelgeving niet. Nikkelallergie vertoont zich vrij snel. Niet in de mond meestal, maar in het gezicht of op de handen.

Moeten mensen die een beugel overwegen dan niet gewaarschuwd worden? Feilzer: "Eén op de 10.000 beugeldragers heeft kans op een allergische reactie, dus dat hoef je niet te doen. In principe is zo'n draadje dus veilig. En mochten zich ernstige problemen voordoen, dan zijn er altijd nog nikkelvrije materialen in de tandheelkunde."

Zelf een vraag insturen? Mail naar gezondheid@trouw.nl

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden