Is de kunstvlaai niet leuker dan de KunstRai?

AMSTERDAM - 'Hier ist die Galerie, du bist der Künstler, mach was daraus!' Het eenvoudige doch heldere motto van de Berlijnse underground-galerie Berlintokyo lijkt dezer dagen alom over het terrein van de Amsterdamse Westergasfabriek te waren.

In een doolhof van gipsen wanden, gewapend met een onbegrijpelijke plattegrond, is het vooral pretentieloos dwalen door de alternatieve kunstbeurs 'Niet de kunstvlaai', waar zich dit jaar meer dan vijftig kunstenaarsinitiatieven en postacademische opleidingen uit binnen- en buitenland als reactie op de KunstRai presenteren.

In de wirwar van geluiden en beelden in de Zuiveringshal komt niet elk werk even goed tot zijn recht, langdurig stilstaan of werkelijk alles goed bekijken is er niet bij. Maar daarvoor is een beurs ook een beurs, vindt directeur Jos Houweling van het Sandberg Instituut, de tweede-fase-opleiding van de Amsterdamse Rietveldacademie, dat 'Niet de kunstvlaai' voor de tweede keer organiseert. Om een voorbeeld te tonen loopt hij naar de ruimte waar Sabine Küppler haar gebakken broodgezichten heeft uitgestald. “Ik vind dit heel mooi”, zegt hij, een hand op een broodneus leggend. “Maar deze ruimte is hiervoor eigenlijk niet geschikt.” Het meest pregnante geluid dat tot hier doordringt komt van de andere kant van de Zuiveringshal: het jolige fluitmelodietje ('jinglebells') van Mr. Delmotte is overal te horen en blijkt bij nadere inspectie afkomstig uit een harige anus met puisten, geprojecteerd op een groot videoscherm.

De afwisseling tussen dergelijke hilarische werken - wel grappig, maar niet iets om lang bij stil te staan -, rommelig geknutsel en echt interessante projecten maakt dat de overvloed aan indrukken de bezoeker tijdens zijn ontdekkingstocht niet vermoeit.

In de ruimte naast 'Anus song' bevinden zich ineens zeven aandoenlijke, kleurige porseleinen tafereeltjes van Heidi Lemmens, die nog het meest doen denken aan het barokke, 18de-eeuwse Duitse Meissen porselein. Een tweede blik leert echter dat de taferelen niet echt lieflijk zijn: Overvaller wurgt man in slaapkamer terwijl gillende vrouw vanuit bed toekijkt, televisie elektrocuteert man in badkuip. Lemmens is gefascineerd door de populariteit van het soap-genre, het laatste tafereel is een ode aan een personage uit de soapserie GTST. De soap bevroren tot huiskamer-icoon van de jaren negentig, het kitscherig ogende porselein past er wonderwel bij. Ook intrigerend zijn de twee projecten die 'Orgacom' (Teike Asselberg en Elias Tieleman) tot nog toe realiseerde: met kunstwerken maken zij de identiteit van bedrijven zichtbaar.

In hun minuscule, uit hout vervaardigde discotheekje zitten twee Zweedse kunstenaars tegen elkaar gedrukt en produceren experimentele geluiden. Voor hen op de grond ligt de cyber adventure-heldin in mozaïek van René Bosma en Arno Coenen, daarboven hangt het expressieve schilderwerk van Michael Tedja. Dat de (jonge) kunstenaars hier met elkaar in contact komen vindt Houweling een van de belangrijkste functies van 'Niet de kunstvlaai'. Maar jammer is het wel dat de KunstRai op het laatst een maand werd uitgesteld: het effect van een tegenbeweging gaat hiermee verloren. Maar Houweling kan zich troosten: 'Niet de kunstvlaai' heeft genoeg eigen dynamiek om het zonder de KunstRai te kunnen stellen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden