Is de eerste nood gelenigd, ga dan voor kleinschalige opvang

Gemeenten willen vluchtelingen opvangen, maar in kleinere groepen

Basketballers hielpen bedden klaarzetten in de Rotterdamse sporthal waar ze zouden trainen. Militairen begonnen al aan de opbouw van een kamp in Nijmegen voordat de buurt was geïnformeerd. Het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers overrompelde deze week gemeentebestuurders met de vraag om noodopvang. Paniekreactie of een goede actie?

"Er moet snel worden geschakeld en dat gaat prima", zegt Annemiek Bots, woordvoerder van VluchtelingenWerk Nederland. "Het kabinet laat alles op z'n beloop, het Coa voert alleen beleid uit, en dat doet het goed", zegt burgemeester René Verhulst van Goes, waar sinds half juli een noodopvang is. "De lijnen zijn kort, het Coa beantwoordt alle vragen van bewoners en bedrijven." Ze doen wat ze kunnen, stelt asieladvocate Loes Vellinga. "Alles beter dan dat gezinnen op stations moeten slapen."

In dergelijke termen liet ook de Nijmeegse burgemeester Hubert Bruls zich gistermiddag uit op de informatiebijeenkomst met buurtgenoten van natuurgebied Heumensoord, waar over twee weken drieduizend vluchtelingen arriveren. Om voor hen plaats te maken zet Nijmegen alles opzij, ook de plannen die moeten zorgen voor doorstroming in asielzoekerscentra. Voor de huisvesting van asielzoekers met een verblijfsvergunning zijn creatieve oplossingen nodig, die wachtenden op een sociale huurwoning niet verder frustreren. Maar nu even niet.

Nederland had de vluchtelingenstroom kunnen zien aankomen en een buffer moeten aanleggen, zei hoogleraar migratierecht Thomas Spijkerboer eerder deze week. Dan had ze geen gemeenten voor het blok hoeven zetten. Zo slikte Weert dinsdag op een ingelaste raadsvergadering de opvang van duizend vluchtelingen in de leegstaande kazerne van de Koninklijke Militaire School, terwijl die vluchtelingen al naar Limburg onderweg waren.

Intussen houdt het Coa de boot af bij gemeenten die alleen kleinere aantallen willen opvangen. Woudrichem, dat in maart nog tot driehonderd plaatsen wilde gaan, denkt er nu over een tweede locatie aan te bieden voor nog eens driehonderd vluchtelingen, zegt wethouder Paula Jorritsma. "Veel mensen op een plek geeft spanning in een kleine gemeenschap. Kleinschalige opvang kost meer geld, zegt het Coa, maar dat lijkt mij een korte-termijngedachte. Als het gaat om draagvlak en veiligheid kan dat op termijn juist veel gaan kosten."

Ook VluchtelingenWerk pleit voor kleinschalige opvang, dichtbij de kern van een stad of dorp in plaats van 'ver van de bewoonde wereld', zegt Annemiek Bots. "Voor integratie en samenspraak met omwonenden is dat het best."

Burgemeester Pieter Broertjes van Hilversum ontvouwde vorige week al een plan voor opvang in kleinere eenheden in het Gooi, waarvoor ook lege gebouwen van de omroepen beschikbaar zijn. "Dan gaat het niet alleen om crisisopvang, maar ook om tijdelijke huisvesting voor twee jaar, waardoor uiteindelijk meer statushouders kunnen doorstromen. We werken dat hele pakket nu uit in de regio en hopen er begin oktober met het Coa een klap op te geven."

Volgens Broertjes heeft Coa-directeur Gerard Bakker inmiddels wel oren naar het Gooise plan voor een satelliet-model. "Vanuit een hoofdlocatie met de kernvoorzieningen kun je dan ook kleinere eenheden huisvesten. Het grote voordeel van die kleinschalige aanpak is dat die minder bedreigend is voor de omgeving. Driehonderd in plaats van drieduizend mensen, dat maakt echt verschil."

Noodopvang kan Hilversum niet bieden, want er zijn geen grote hallen, zegt Broertjes. "Maar laat de kip nog even broeden. Er komen nieuwe golven vluchtelingen, en daar kun je je maar beter vast op voorbereiden."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden