Is dat wel wat, constructieve journalistiek?

Stuur uw reactie van circa 150 woorden uiterlijk dinsdag 12 uur naar lezers@trouw.nl, voorzien van naam en adres. Een keuze uit de antwoorden verschijnt woensdag.

Wat moet er nu gebeuren? In een interview met Trouw (6 maart) over de gifgasaanval op de Syrische stad Khan Sheikhoun is dit de laatste vraag. Maar Jean Pascal Zanders, de Belgische expert in chemische wapens, geeft er geen antwoord op.

Hij schetst geen aanpak die de daders zou kunnen opsporen. Hij ontvouwt geen route waarmee voorkomen kan worden dat burgers sterven door chemische wapens. Zanders legt alleen uit dat Syrië de handtekening gezet heeft onder het verbod op chemische wapens, waarop de lezer dus zelf mag concluderen dat dit verdrag niet werkt. En hij vertelt nog dat Rusland en China, landen die het meest geleden hebben onder deze wapens, Assad zijn gang laten gaan.

De vraag wat er zou moeten gebeuren, zou je een voorbeeld van 'constructieve journalistiek' kunnen noemen. De term komt voor in de nieuw reclamecampagne van deze krant. Nieuw is de vraag niet. De Deense journaliste Cathrine Gyldensted hanteerde de term in het boek dat ze enkele jaren geleden schreef over haar journalistieke koerswijziging. Liever dan alleen problemen te beschrijven richtte ze zich op oplossingen die mensen gevonden hadden.

In Vlaanderen oogstte voormalig hoofdredacteur Soenens van de VRT enkele jaren geleden veel hoon met de term 'constructieve journalistiek'. Daar kwam het begrip te staan voor het weglaten van akelig nieuws. Trouw-columnist Sylvain Ephimenco plaatste deze week kanttekeningen bij het geven van een positieve draai aan deprimerend nieuws. Zo komt de vraag op tafel te liggen of journalistiek wel bedoeld is om hoopvolle perspectieven te schetsen.

Nieuws is nooit zo leuk. Let maar op wat mensen elkaar vertellen als ze bij elkaar zitten. Dat gaat vaak over ziekte en scheiding en bedrijven die failliet zijn. Of kijk naar de beelden van de gifgasaanval in Syrië.

Dat zo'n term als constructieve journalistiek leidt tot reacties, laat in ieder geval zien dat die aan het denken zet over inzet en doel van de journalistiek. Wat willen we met deze krant? Willen we u verontrusten, willen we u met de neus op de door machthebbers liefst verzwegen feiten drukken? Of willen we u bij het ontbijt niet alleen informeren maar ook inspireren?

Neem het bericht waar de kop boven staat 'Ziekenhuissterfte kan omlaag door barcode op alle medicijnen'. Dat klinkt constructief. Het gaat kennelijk over een oplossing. Maar het probleem waarvoor de oplossing nodig is, is wel weer een misstand. Die staat al in de tweede zin: "Jaarlijks overlijden honderd mensen in Nederlandse ziekenhuizen nadat ze verkeerde medicijnen hebben gekregen."

Het is maar hoe je het brengt, inderdaad. Maar wat wil de lezer?

Nu ben ik zelf van nature niet vies van een positieve draai. Met deze rubriek ben ik dit jaar ook een keer op de constructieve toer gegaan. Dat was toen ik u de vraag voorlegde hoe in de zorg bespaard kan worden. Daar kwamen zoveel antwoorden op dat die vraag tot nu toe (het jaar is nog jong) in de top drie staat, wat aantallen betreft.

Wanneer u naar de bovengenoemde voorbeelden kijkt, of naar de krant die u nu voor u hebt liggen, wat zegt u dan?

Is constructieve journalistiek oplichterij of een opluchting?

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden