Is Boko Haram onverslaanbaar geworden?

null Beeld Trouw: Michel van Elk
Beeld Trouw: Michel van Elk

De extremisten van Boko Haram hebben een nieuwe mijlpaal bereikt in hun bloedige campagne om het noorden van Nigeria om te dopen tot een islamitische staat. Meerdere malen heeft de terreurgroep bewezen sterker te zijn dan het Nigeriaanse leger, maar nu lijkt die een boodschap af te geven die nog meer angst aanjaagt: buitenlandse troepen lusten we ook rauw.

Seada Nourhussen

In de nacht van zaterdag op zondag hebben Boko Haramstrijders de basis ingenomen van een multinationale strijdmacht in het uiterst noordoostelijke stadje Baga, aan de oevers van het Tsjaadmeer. Dat hebben naar Tsjaad gevluchte inwoners van de vissersgemeenschap gemeld aan lokale media, de BBC en persbureau AP.

Een deel van de vluchtende inwoners kon, volgens de getuigen, niet zwemmen of een kano bemachtigen en verdronk in het Tsjaadmeer, dat de grens vormt. Bij de aanval zouden vele doden zijn gevallen en gebouwen en huizen in brand zijn gestoken. Het exacte dodenaantal is onduidelijk door gebrekkige communicatie met het gebied.

Twintig steden
Volgens sommigen inwoners van Baga namen de soldaten uit Nigeria en de aangrenzende landen Tsjaad, Niger en Kameroen de benen zodra de extremisten hun aanval openden. Andere getuigen zeggen dat de gezamenlijke troepenmacht vocht tot zijn munitie opraakte en daarna op de vlucht sloeg. De senator voor het noorden van deelstaat Borno heeft bevestigd dat de troepen hun post hebben verlaten.

Het is de zoveelste nederlaag in de strijd tegen terreur in Noord-Nigeria. Boko Haram zou nu al zo'n twintig steden onder controle hebben, waarvan sommige vrij groot, zoals Bama met 200.00 inwoners. In de noordelijke zone van Borno, waar Boko Haram in 2002 werd opgericht, was Baga de laatste stad die nog onder overheidscontrole stond.

Is Boko Haram onverslaanbaar geworden? "Dat wil ik niet zeggen. Maar ons leger wacht gewoon te veel af", zegt Kole Shettima, voorzitter van het Centrum voor Democratie en Ontwikkeling in de Nigeriaanse hoofdstad Abuja.

"Van en naar Baga bijvoorbeeld is er maar een beperkt wegennet, voor de rest is er het water van het Tsjaadmeer. Dus op die plek konden de soldaten niks doen dan op Boko Haram wachten. In andere plaatsen die door Boko Haram zijn veroverd, zoals Kondukwa, volgt het leger dezelfde strategie. Ze hebben Mubi, een grote stad, weer ingenomen en ik begrijp dat ze Bama ook willen heroveren. Maar zo maken ze alleen goed wat ze verloren hebben. Ze volgen wat Boko Haram doet. Maar ze zouden juist moeten aanvallen, dat is de beste verdediging."

Verbondenheid
Burgers van de geteisterde noordoostelijke, grotendeels islamitische staten Borno, Yobe en Adamawa willen volgens politiek analist Shettima graag bewapend worden om zichzelf te beschermen. "Een deel van de burgerwachten is al door het leger getraind. Maar nog effectiever zou het zijn als er speciale legereenheden voor het noorden zouden worden opgezet, bestaande uit lokale rekruten. Nu strijden er soldaten in het noorden die vaak niet uit die regio komen. Die soldaten ontbreekt het aan verbondenheid met het gebied en aan moreel; ze rennen snel weg."

Shettima denkt dat lokaal rekruteren en trainen meer voordelen heeft: het zou het werkloosheidsprobleem in het achtergestelde noorden verminderen en eventuele sympathieën wegnemen onder de burgers voor Boko Haram, dat van Noord-Nigeria een ander soort samenleving wil maken.

Hebben de autoriteiten oren naar een dergelijke aanpak? "Ik vrees van niet", zegt Shettima. "Ze zijn veel te bang om zo nieuwe krijgsheren en moslimmilities te creëren."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden