Irritatie? Onbegrip? Niks van gemerkt

UTRECHT - Of het aan hun ogen ligt, of aan het toeval, maar de actievoerders hebben ook zaterdag op de snelweg richting Utrecht weer bijna alleen automobilisten gezien met de duim omhoog. Woede? Irritatie? Onbegrip? Niks van gemerkt. Heel Nederland staat met plezier in de file als dat de zaak van de boeren dient. Heel Nederland is solidair.

“Alleen een enkeling wordt boos. En die komt natuurlijk in de krant. De media vertekenen het beeld. Onze acties werken heel positief. Alleen bij Zaltbommel ging het vanmiddag even mis.” De chauffeurs van mengvoederproducent CHV uit Veghel veroorzaakten een kilometerslange file op de snelweg A 2. Stapvoets reden ze in drieëneenhalf uur van Brabant naar Utrecht, om daar de afsluitende protestmanifestatie bij te wonen tegen het mestbeleid. Nu staat het groepje tevreden in de Veemarkthallen.

“We doen niks dat verboden is”, verklaart het groepje, de handen diep weggestoken in de chauffeursjacks. Met een vette grijns: “We reden gewoon lekker rustig”. De Wegenverkeerswet kent tegenwoordig geen minimumsnelheid meer voor vrachtwagens. En dat komt goed uit. Niemand maakt ze wat. Volgens de chauffeurs hebben ze ook op de smalle brug bij Zaltbommel de verkeersregels gerespecteerd. Vrachtwagens mogen alleen op de rechterrijbaan. “Maar niemand durfde er natuurlijk langs”, weet de man die voorop reed. Kijk, en dat is dus zíín schuld niet.

Spookrijden

De politie schetst een wat minder rooskleurig beeld van de situatie op de A 2. De colonne van in totaal honderd vrachtwagens uit de agri-business heeft zaterdag 'levensgevaarlijke' situaties veroorzaakt. Automobilisten gingen spookrijden nadat de boeren een vrachtwagen dwars over de snelweg hadden gezet. Een ambulance kon niet over de vluchtstrook. Er lagen brandende hooibalen langs de weg en er werd vanuit de colonne met vuurwerk gestrooid.

Het groepje in de Veemarkthallen heeft van de onregelmatigheden niks gemerkt. Ja, er waren wat burgers die demonstratief een foto maakten van de nummerborden van de actievoerders. En op de brug bij Zaltbommel werd het bijna knokken. Een automobilist werd zo boos over de file, dat hij uit de auto kwam en aankondigde dat hij de actievoerders zou afschieten. Ook één van de chauffeurs stapte de weg op, klaar voor een vechtpartij. De politie moest tussenbeide komen. “En de politie was het met ons mee dat die automobilist te ver ging”, zegt het groepje, tevreden.

Opnieuw niks aan de hand dus. De actievoerders staan volledig in hun recht. En laat Nederland maar oppassen. “Wij willen nog wel verder gaan”, zegt het groepje. “Nu houden we ons nog netjes aan de regels. Maar we kunnen als we willen het hele land platgooien. Of Schiphol.” Ze zijn in oorlogsstemming.

De CHV-chauffeurs vrezen voor hun baan, wanneer de regering de plannen voor een strenger mestbeleid door de Kamer krijgt. Niet alleen de boeren zelf, de hele agri-business zal klappen oplopen: de stalinrichters, de slachters, de melkfabrikanten, de veevoederhandelaren. “Van geen enkele andere sector zou de regering durven vragen om zomaar even 25 procent in te leveren, maar van de agri-business wel. En het gaat al zo slecht.” Daarom zijn ze vandaag naar de Veemarkthallen gekomen, net als duizenden andere werknemers uit de agri-business.

Het is een bijeenkomst die vooral bestemd is als vertoon. Den Haag moet niet denken dat de boeren actiemoe zijn. Den Haag moet de massaliteit van het protest gaan inzien. En omdat de afgelopen week bij diverse acties toch alles al is gezegd, houden de drie organiserende actiecomité het zaterdag kort. Wien van den Brink, van 'Wij zullen doorgaan', klimt op het podium en is binnen vijf minuten klaar met zijn toespraak. “Boeren en agri-business trekken samen ten strijde”, is zijn belangrijkste boodschap.

Strijkers

Hooguit de helft van de actievoerders verstaat wat hij zegt. De akoestiek in de Veemarkthallen is belabberd, de geluidsinstallatie is hopeloos en in de hal wordt onophoudelijk vuurwerk afgestoken - strijkers, vooral. Maar ook degenen die geen woord hebben kunnen horen, applaudisseren verwoed. Het gaat om het idee.

Jos Roemaat, van het gematigder actiecomité 'Wij zijn het zat', is zelfs vanaf de voorste rijen nauwelijks verstaanbaar. Roemaat heeft daarbij niet hetzelfde talent voor peptalk als Van den Brink, maar hij waagt toch een poging: “Diefstal!”, is het wat de regering voorstelt. Dan krijgt ook hij krijgt wild applaus. Naar de rij met sprekers die daarna nog volgt wordt nauwelijks meer geluisterd. De duizenden actievoerders kennen de verhalen wel. Ze willen actie. De zaal wacht nog slechts op die ene kreet of die ene pauze die het sein is voor nieuw applaus, gejuich, gezwaai met vuisten, nog meer vuurwerk.

Binnen het uur is de bijeenkomst afgelopen. De zaal loopt in snel tempo leeg. En wie niet snel in de vrachtauto kruipt om zich op te stellen voor de file huiswaarts, wordt wel uitgerookt. In de hal branden autobanden, aangestoken door een groepje baldadige jongeren. Het is het enige incidentje op een bijeenkomst die volgens de politie verder probleemloos is verlopen.

Maar achter de schermen wordt het succes van het Veemarkthallen-protest niet gevierd. De drie actiecomités hebben ruzie. Alleen 'Wij zullen doorgaan', het comité van Van den Brink (2 700 leden) wil ook zondag nog een actie. De andere comités (van de koepelorganisatie LTO en het Agrarisch jongerenverbond, samen 78 000 leden) willen nu eerst het Kamerdebat afwachten. Geen van de partijen lukt het om de ander te overtuigen. Nog voor de stoet langzaam tuffende vrachtwagens de snelweg bij Utrecht is opgedraaid, geven de partijen het beraad op.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden