Ireen Wüst, sportief geëerd, commercieel genegeerd

interview | TVM-manager Stalenburg vraagt zich af of schaatsster niet slecht wordt vermarkt

Ireen Wüst is de meest gelauwerde Nederlandse olympische sporter aller tijden. Zondag wordt ze in Bangkok door het IOC geëerd als succesvolste deelneemster aan de Winterspelen van Sotsji. Ze is een wereldster, weliswaar in een kleine sport, maar bijbehorende commerciële erkenning blijft in eigen land uit.

Jaap Stalenburg, communicatiemanager bij TVM, haar voormalige, ontmantelde ploeg, zegt zich geen beter boegbeeld voor een sponsor te kunnen voorstellen dan Wüst. "Maar het bedrijfsleven is conservatief, daar kiest men liever voor een man. Daarbij wordt Wüst de dupe van een veranderende sponsormarkt, die dicht bij een crisis zit."

Wüst werd in Sotsji de eerste Nederlandse sportster die op drie opeenvolgende Winterspelen goud won. Beladen met goud (twee) en zilver (drie) kwam ze thuis, bezongen en verheerlijkt. Tot de voorzetting van haar professionele schaatsloopbaan ter tafel kwam, en het stil bleef.

Wüst was eind mei een van de laatste topschaatsers die onderdak vonden bij een nieuwe werkgever. Dat ging niet zonder een gekunstelde constructie. Marianne Timmer wilde Wüst graag inlijven in haar vrouwenploeg Continu, maar het budget was al op. Ze zocht contact met een goede kennis, de Amsterdamse vastgoedondernemer en schaatsliefhebber Dirk-Jan Bakker, met het verzoek of hij garant wilde staan voor het salaris van Wüst.

Die garantstelling bestaat nog steeds, er is geen co-sponsor gevonden die het salaris van Wüst wil dragen. "Ik vond het triest dat de beste olympische sporter uit onze geschiedenis zoveel moeite moest doen om aan een nieuwe ploeg te komen", zei Bakker afgelopen week in de Volkskrant. "Dat is niet de waardering die zij verdient."

Bij Continu heeft elke schaatser een eigen logo op het wedstrijdpak, ruimte voor een reclame-uiting die zelf mag worden vermarkt. Ook daar loopt Wüst tevergeefs mee te leuren. Schouderophalend zegt ze: "Ik vind het ook gek dat er geen belangstelling is, maar wat doe ik eraan?"

Stalenburg kan zich er over opwinden. "Directeuren van bedrijven en sponsormanagers liepen na de successen polonaise in het Holland House van Sotsji. Maar toen na de Winterspelen de TVM schaatsploeg met een fantastische sportinfrastructuur compleet met coach Kemkers en Wüst voor een relatief gering bedrag kon worden overgenomen, gaf niemand thuis. Onvoorstelbaar, dat zou bij geen voetbalclub gebeuren."

TVM had gedacht het schaatsen na veertien jaar een mooie erfenis na te laten. "Reken maar dat het bij TVM een enorme frustratie is. Ireen heeft daar het meeste last van."

Komt het ook doordat ze vrouw is?

"Winnen telt niet als het om vrouwen gaat. De zakenwereld kiest makkelijker voor het uithangbord Verweij of Kramer, dan voor een vrouw die minstens zo goed is en minstens zoveel kan betekenen voor het bedrijfsleven. De exposurewaarde van mannen is kennelijk groter. Ik begrijp dat niet helemaal, wat zij afgelopen jaren aan publiciteit heeft gegenereerd, is waanzinnig goed."

Ze heeft zelfs meer gewonnen dan Kramer.

"Ireen heeft niet alleen meer gewonnen, ze is een prachtig uithangbord voor een bedrijf, ze is in iedere campagnevorm in te zetten. Ze komt in de media goed over, heeft een goede uitstraling en inhoudelijk een goed verhaal en is maatschappelijk betrokken. Voor Sotsji nam ze stelling in de homodiscussie. En ze is op en top een winnaar. Dan is het een schril contrast met een aantal mannen dat relatief makkelijk aan een sponsor is gekomen."

Stalenburg vraagt zich af of ze niet slecht wordt vermarkt. "Schaatsers blijven daarvoor vaak binnen hun sport hangen. Misschien had ze het moeten zoeken bij mensen die de weg kennen in andere sporten, zoals voetbal of wielrennen."

De schaatsmarkt is verzadigd met kampioenen, de sponsormarkt verandert. "De sponsorrealiteit van 2014 is een andere dan die van 2010 of eerder. Daar is Wüst de dupe van. Toen we in 2000 met TVM begonnen waren er twaalf schaatsmiljonairs. Het aantal sponsors dat fors wil investeren in toppers loopt hard terug. Afgelopen jaren zijn tientallen miljoenen sponsoreuro's uit de sport verdwenen. Dat zie je in het schaatsen het eerst gebeuren."

"Als we de budgetten van nu afzetten tegen die van vier, vijf jaar geleden, zitten we op twintig, dertig procent minder. Minimaal. LottoNL is een fantastische constructie. Maar voor de bedragen die worden betaald voor schaatsen en wielrennen gezamenlijk, zou je vroeger een sticker op de bus hebben gehad. Nu ben je hoofdsponsor. Dat is de harde sportrealiteit van het moment. Dan kunnen we mooie verhalen op het gebied van sportmarketing vertellen, de realiteit is dat het bittere armoede is."

"Bedrijven moeten meewerken aan een goede infrastructuur voor de topsport. Of dat nu is door de huidige sponsoring met vaak emotionele overwegingen, of door zakelijke overeenkomsten met een verdienmodel, de structuur van de nabije toekomst. Als dat niet gebeurt, hebben over vijf of tien jaar schaats- en wielerploegen Arabische eigenaren met Arabische gokhuizen. We zitten bijna in een crisis. Iedereen moet beseffen dat het 2 voor 12 is."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden