Ireen Wüst, gegroeid als mens en als sportvrouw

Brabantse schaatsster is na Winterspelen in Sotsji beste Nederlandse olympiër ooit

SOTSJI - De jaren van twijfel zijn verdwenen. Ireen Wüst is uitgegroeid tot de meest complete schaatsster die Nederland ooit had. In Sotsji bewees ze opnieuw dat ze in een wereld van zich specialiserende schaatsers in staat is om op vrijwel alle afstanden mee te doen om de hoofdprijs. De oogst? Twee gouden en drie zilveren medailles. Geen enkele sporter, ook internationaal, kon haar dat nazeggen. Bovendien is de Brabantse inmiddels de meest succesvolle olympiër uit de Nederlandse geschiedenis. "Ik hoorde het net", zei ze zaterdag na de ploegenachtervolging. "Maar ik besef het niet echt."

Ireen Wüst, vrouw van uitersten. Nooit tevreden. Rupsje Nooitgenoeg. Wil altijd meer, harder, hoger en verder. Op 27-jarige leeftijd is ze nu zover dat ze die enorme innerlijke drang naar succes onder controle heeft. Ze struikelde, viel in valkuilen, maar stond altijd weer op. Aan de zijde van haar coach Gerard Kemkers ontwikkelde ze zich tot de sportvrouw die in Sotsji de schaatswereld versteld liet staan met haar enorme oogst aan medailles. Maar die in de Russische badplaats ook prachtig verloor, op de 1500 meter. Ze droeg die nederlaag met verve. Jorien ter Mors versloeg haar op waarde. "Dan moet je daar vrede mee hebben."

Klaar. Niet moeilijk over doen en verder. Nog een afstand, weer een kans op een medaille. Altijd vooruit kijken, nooit achterom. Zo voerde ze in Sotsji zelf de regie.

Op verzoek blikte ze afgelopen weekeinde toch even terug. En kwam tot de conclusie dat de medaille die ze in Vancouver won, op de 1500 meter, haar ultieme inspiratie is geworden. Daar, in Canada, was Wüst helemaal niet zo goed geweest. Ze had jaren van overtraindheid achter de rug. Een periode die haar niet alleen fysiek, maar ook mentaal uitputte. Ze vergeleek die periode zaterdag met een burn-out. Het waren lastige jaren, zei ze. Niet zomaar iets. "Ik was fysiek toen maar 70 procent van nu, dat werkt mentaal ook door. Daarom was de winst van Vancouver ook zo belangrijk. Dat is de impuls geweest om door te gaan en niet op te geven."

Wüst was de vrouw van de wilskracht. Niet in het begin van haar loopbaan, toen won ze als onbevangen meisje alles wat er te winnen viel. Maar in de jaren tussen 2005 en 2014 ligt een wereld van groei. De mindere jaren had ze nodig om te worden wie ze nu is. De schaatsster die op alle afstanden waaraan ze in Vancouver meedeed een medaille won. Goud op de 3000 meter en de ploegenachtervolging. Zilver op de 1000, 1500 en 5000 meter. Het eremetaal op de 5000 meter was misschien wel het mooiste bewijs dat ze enorm is gegroeid. Aan die afstand had ze vroeger een broertje dood.

Na afloop van de Spelen in Vancouver leerde ze een les: over de tegenslagen die ze kende: "Het viel niet altijd mee om daar goed mee om te gaan. Ik heb me vaak moeten verdedigen." En later: "In de topsport verlies je vaker dan dat je wint. En soms is topsport dan niet leuk."

In de jaren na Vancouver werd het juist andersom. Won Wüst meer dan ze verloor. In 2011, '12 en '13 werd ze wereldkampioene allround. En in 2013 nam ze al een voorschot op haar olympische rooftocht van afgelopen weken. In Sotsji won ze ook toen vijf medailles, toen drie keer goud (1500, 3000 en ploegenachtervolging) en twee keer zilver (1000 en 5000).

Maar belangrijker nog ¿ en dat gaf ze dit weekeinde ook aan, na afloop van het schaatstoernooi ¿ was de persoonlijke groei die ze de afgelopen jaren doormaakte. De mindere jaren van voor Vancouver maakten van Wüst een wat schuchtere sportvrouw. Defensief, lichtgeraakt soms. Daarvan was in Sotsji niets meer over. Het onbevangen meisje dat op de Spelen van Turijn plots wereldnieuws werd met goud op de drie kilometer ontwikkelde zich tot een atlete die zich kwetsbaar durft op te stellen. En een sportster die de wereld aan haar voeten kreeg, op basis van doorzettingsvermogen, de ultieme en diep gevoelde wil om altijd en overal de beste te zijn en de onvoorwaardelijke keuze voor Kemkers als coach. Een vrouw die om kan gaan met het verwachtingspatroon van 17 miljoen Nederlanders.

"Ik heb me de afgelopen weken écht goed gevoeld en genoten van de ambiance van de Winterspelen. Het waren lastige jaren. Als je de Wüst van nu vergelijkt met die van vier jaar geleden. Echt, dat is een wereld van verschil. Toen had ik niet durven dromen van dit succes; had je voor gek verklaard. Nu ben ik evenwichtig en in balans. Ik heb als mens en als sporter een enorme groei doorgemaakt."

En Ireen Karlijn Wüst (Goirle, 1 april 1986) werd in Sotsji een legende. De beste Nederlandse olympiër ooit. Ze leek het zaterdag nauwelijks te beseffen. In de wereld van de topsport zijn lijstjes nu eenmaal voor later. "Bizar", noemde ze het slechts. Een keer of acht.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden