Iran wil om tafel met de paus: 'Samen kunnen we vrede brengen'

Het Sint Pietersplein, afgelopen dinsdag. Beeld afp
Het Sint Pietersplein, afgelopen dinsdag.Beeld afp

De Iraanse regering lonkt opzichtig naar paus Franciscus. Vaticaanstad is klein, maar het staatje kan de verbindende schakel zijn tussen het Westen en veel andere landen.

Paus Franciscus is een 'deugdzaam figuur, uiterst moreel en nederig'. Zijn voorkeur voor de armen en de zwakken en zijn pleidooien voor gerechtigheid 'zijn bij de Iraanse elite en in academische kringen zeker niet onopgemerkt gebleven'. Het Iraanse volk 'verwacht dat hij weerstand biedt aan onderdrukkers en de machtigen, met goddelijke hulp, net als Jezus Christus'.

Aan het woord is Mohammed Taher Rabbani. De Iraanse ambassadeur van Vaticaanstad hamerde dinsdag tijdens een ontmoeting met journalisten op Teherans warme gevoelens voor het kerkelijke staatje. Volgens Rabbani kan Iran 'met goddelijke hulp en hulp van de grote abrahamitische religies, in het bijzonder paus Franciscus' een 'mondiale alliantie tegen geweld en radicalisme' vormen.

Uiteindelijk zou Iran zich kunnen opwerpen als de leider van de naties die niet bij het Westen horen. En een ontmoeting tussen Franciscus en president Rohani zou 'als de omstandigheden goed zijn' zo maar kunnen plaatsvinden.

Vaticaan is onafhankelijk, maar niet onbelangrijk
Rabbanis flirts zijn minder vergezocht dan ze lijken. Iran heeft zoals bekend geen warme relaties met Washington en Brussel, maar wil wel een rol spelen op het wereldtoneel. Vaticaanstad is daarom een interessante partner: het staatje is relatief onafhankelijk en heeft enig geopolitiek gewicht.

Dat de kerk het kan opnemen voor Iran bleek vorige maand al. In de aanloop naar de Syria-conferentie in Genève stelde het Vaticaan dat Iran vanwege zijn belangrijke rol in het conflict ook uitgenodigd moest worden. De uitnodiging kwam er op het laatste moment, maar werd na Amerikaans protest weer ingetrokken. Hoe dan ook: Iran lijkt het Vaticaanse gebaar te waarderen.

Het Westen was 'niet oprecht en serieus', oordeelde Rabbani dinsdag. De diplomatieke mislukking zou te wijten zijn aan Westerse koppigheid. Het Vaticaan is volgens Rabbani wel een 'goede gesprekspartner'. Welke rol het Vaticaan volgens hem in het Syrië-overleg had moeten spelen, is niet duidelijk.

Paus is niet langer pro-Europa of pro-VS
Ook de Vaticaanse interesse in Iran valt te verklaren. In tegenstelling tot vroeger schaart het Vaticaan zich niet meer automatisch in het Europese of Amerikaanse kamp. Franciscus sprak zich vorig jaar fel uit tegen militaire interventie in Syrië. Daardoor belandde hij in dezelfde hoek als Rusland en Iran. Dat het Vaticaan om heel andere redenen tegen interventie is, maakt de Iraniërs kennelijk weinig uit.

Vaticaankenners verwachten al langer dat Rome ad hoc bondgenootschappen en samenwerkingsverbanden gaat sluiten. 'Paus Franciscus kan de blik van het Westen afwenden', schreef het Amerikaanse kerkelijke tijdschrift National Catholic Reporter vorig jaar al. 'Het Vaticaan streefde er altijd naar om op het wereldtoneel een neutrale rol te spelen. Dat zou nu werkelijkheid kunnen worden.'

'Iran heeft niks tegen christenen'
Franciscus hoeft zich volgens Rabbani niet te veel zorgen te maken om het van Iraanse christenen. Niet-traditionele kerken worden tegengewerkt en op geloofsverspreiding staan strenge straffen, maar 'zowel de Assyrisch Chaldeeuwse gemeenschap als de Armeense gemeenschap heeft een zetel in het parlement'. Rabbani: 'Bovendien heeft de regering net een speciale vertegenwoordiger van religieuze minderheden benoemd.

De hoogste leider van Iran, ayatollah Ali Khamenei, vroeg zijn volk zaterdag om president Rouhani tijd te geven om de banden met de buitenwereld aan te trekken. Beeld ap
De hoogste leider van Iran, ayatollah Ali Khamenei, vroeg zijn volk zaterdag om president Rouhani tijd te geven om de banden met de buitenwereld aan te trekken.Beeld ap
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden