Iran weet wel raad met Republikeinse sabotage

Congresleden die nucleair akkoord torpederen krijgen uit Teheran lesje internationaal recht

Terwijl het nucleaire akkoord tussen Iran en zes grote wereldmachten dichterbij komt, groeit het verzet ertegen. Na het optreden van de Israëlische premier Benjamin Netanyahu in het Amerikaanse Congres vorige week, waarin hij Iran gelijkstelde met nazi-Duitsland, is het nu de beurt aan de Amerikaanse Republikeinen. Een groep van 47 Republikeinse senatoren stuurde deze week een brief aan de Iraanse regering, waarin zij stelde dat 'een volgende president' het akkoord met 'een pennenstreek' ongedaan kan maken. Het resultaat van dat verzet: Teheran en Washington groeien dichter naar elkaar toe.

De Amerikaanse president Obama had geen goed woord over voor de politieke 'sabotage' van de Republikeinen. Hij gooide hen zelfs op één hoop met religieuze fanatici in Iran, die ook niets liever willen dan een mislukking van het akkoord. "Het is ironisch dat sommige Congresleden gemene zaak willen maken met de hardliners in Iran", zei Obama. "Het is een ongebruikelijke coalitie."

De Iraanse minister van buitenlandse zaken, Javad Zarif, deed de Republikeinse sabotagepoging af als een 'propagandatrucje'. Hoewel kritiek op de VS doorgaans snel ontaardt in wilde beschuldigingen, koos de Iraanse minister dit keer voor een andere strategie. Zarif, die in Amerika rechten studeerde en later promoveerde, vindt dat de Congresleden wel een cursus internationaal recht van hem kunnen gebruiken: "De wereld is niet de Verenigde Staten, en de wijze waarop landen met elkaar omgaan wordt bepaald door internationaal recht, niet door Amerikaans recht."

Zarif zei dat de brief weinig indruk op hem maakte, omdat de Verenigde Staten zich ook in de toekomst te houden hebben aan de internationale afspraken, ongeacht of een Republikeinse president over twee jaar het stokje van Obama overneemt. Op een bijna pesterige manier, stelde hij het nodig te vinden om de Congresleden 'bij te lichten' over de gevolgen van hun plan: "Wanneer de volgende regering het akkoord met een pennenstreek ongedaan wil maken, waarmee wordt gepocht, dan komt dit neer op een flagrante schending van het internationaal recht."

De doorgewinterde diplomaat herinnerde de Republikeinen er tevens aan dat dit niet een akkoord is tussen Amerika en Iran, maar een akkoord tussen meerdere landen; naast de VS, moeten ook de vier andere permanente leden van de VN-veiligheidsraad en Duitsland ermee instemmen. De brief van de Congresleden toont volgens Zarif aan dat "net als Netanyahu, die vrede beschouwt als een existentiële bedreiging, sommigen tegen iedere vorm van een akkoord zijn, ongeacht de inhoud."

De Iraanse minister was vooral verbaasd dat "sommige Congresleden denken dat het normaal is de leiders van een ander land te benaderen tegen de wil van hun eigen president. Het lijkt erop dat zij niet alleen weinig snappen van internationaal recht, maar ook amper bekend zijn met hun eigen grondwet als het gaat om de presidentiële macht bij het bepalen van het buitenlands beleid", aldus Zarif

In de Republikeinse partij is niet iedereen gelukkig met de actie van hun partijgenoten. De invloedrijke Republikeins senator en voorzitter van de buitenlandraad Bob Corker weigerde het initiatief van zijn collega's te steunen. Corker wilde alleen meedoen als daar voldoende draagvlak voor was: "Ik wist dat er alleen Republikeinen op de brief zouden staan."

De Republikeinse senator Susan Collins uit de oostelijke staat Main trok openlijk de strategie van haar collega's in twijfel: "Ik denk niet dat de ayatollah nou echt overtuigd zal worden door een brief van Senaatsleden".

Collins zei dat het beter was geweest als zij de president hadden voorzien van wijze raad, in plaats van hem openlijk te ondermijnen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden