'Irakezen zelf hebben probleem'

INTERVIEW Teeven vangt tijdens bliksembezoek bot over uitzetting asielzoekers

Dertien gesprekken in veertig uur voerde staatssecretaris Fred Teeven (VVD, veiligheid en justitie) begin deze week tijdens een bliksembezoek aan Irak. Doel: het land ervan overtuigen weer Iraakse uitgeprocedeerde asielzoekers uit Nederland op te nemen. Dat weigert Irak nu als de uitzetting gedwongen is. Irak staat in Nederland al jaren hoog op de lijst van landen waar de meeste asielzoekers vandaan komen. Vorig jaar waren ze de grootste groep.

U heeft Irak niet kunnen overtuigen zijn onderdanen weer terug te nemen. Dat klinkt als een zinloze reis. Was het dat?

"De deur zat dicht en staat nu weer op een kier. We hebben een jaar niet met elkaar gepraat. Nu is de dialoog weer geopend. Dat is de winst van de afgelopen veertig uur, dat we weer in gesprek zijn. Er is nog wel een lange weg te gaan, dit is morgenochtend niet geregeld. Ik ben daarover minder optimistisch dan mijn voorganger Gerd Leers een jaar geleden. Laat ik dat nou ook maar gewoon eens eerlijk zeggen."

U blijft nu met een flinke groep Irakezen in de maag zitten die tussen wal en schip valt: zij willen niet terug, maar zijn hier uitgeprocedeerd en belanden in de illegaliteit. Hoe moet het verder met deze groep?

"Ik zit daar zelf niet mee in de maag, ze zitten er zelf mee in de maag. Sommigen zorgen voor overlast waar de gemeenten weer mee te maken krijgen. Daar word ik verondersteld wat aan te doen en zo zit ik er ook een klein beetje mee in de maag, maar verder is het hun eigen probleem. Mensen die niet willen meewerken, heb ik niets te bieden. Zo simpel is het."

Wat is uw indruk van de veiligheid in het gebied?

"In Noord-Irak is er geen enkel veiligheidsprobleem. Daar kun je morgenochtend nog terug naartoe en aan de slag als je wilt. Ik vraag me eerlijk gezegd af waarom mensen dat niet gewoon doen. In Bagdad is de het niet overal veilig, in de soennitische gebieden evenmin."

Hoe gaat u Irak bewegen toch weer asielzoekers terug te nemen? Met financiële pressie?

"Het heeft geen zin om er een geldplaatje tegenaan te gooien. Irak is een rijk land met een economische groei van 13 procent. Ze hebben daar geen gebrek aan geld. Dreigen met het stoppen van humanitaire hulp heeft geen zin. Daar wordt de situatie niet beter van. Andersom ga ik ook niet 10.000 dollar per vreemdeling betalen om die uit te kunnen zetten. In dialoog treden is op de lange termijn de enige oplossing."

Vindt u dat er onoplosbare problemen in het asieldossier zitten?

"Nee. Voor elk probleem is een oplossing, we hebben sommige problemen alleen te laat opgepakt. Je kunt ook niet alles vanuit Den Haag oplossen. Ik zal zelf nog vaak naar Irak moeten. Er zijn geen snelle oplossingen. Er moet nog een hoop water door de Eufraat en de Tigris stromen voordat dit is opgelost."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden