Irak / In Bagdad houden bomwerende muren de groepen gescheiden

Hoewel aanslagen nog steeds het nieuws uit Irak domineren, lijkt het geweld in de hoofdstad Bagdad iets te verminderen. Maar iedere groep heeft nu zijn eigen enclave.

In het zwart geklede vrouwen schuifelen langs rekken met kleding die winkeliers in het centrum van Bagdad op de stoep hebben gezet. Verderop wapperen zwarte vlaggen aan lantaarnpalen, om aan te geven dat sjiieten hier de dienst uitmaken.

Tijdens een rondrit door het centrum van Bagdad zagen westerse journalisten afgelopen weekeinde tekenen dat sommige wijken langzaam beginnen te herstellen van de wonden van het sektarisch geweld. Het geweld dat de zes miljoen inwoners tellende stad verlamde voordat vorige maand een grootscheepse veiligheidsoperatie begon.

Maar de mix van soennieten, sjiieten en een enkele christen die je vroeger in sommige wijken van de Iraakse hoofdstad tegenkwam, is verleden tijd. De sjiieten beheersen de oostelijke oever van de rivier de Tigris die Bagdad doorsnijdt, met uitzondering van de wijk Azamijah en een kleine enclave bij de winkelwijk. De soennieten zijn geconcentreerd in buurten ten westen van de rivier en aan de zuidrand van de stad.

Betonblokken sluiten de straten af naar Wazirijah, de soennitische enclave op de sjiitische oostoever. Aan de noordkant van de Haifastraat, de grens waarachter sjiieten en buitenlanders worden opgewacht door soennitische scherpschutters in flatgebouwen, is een controlepost van de politie gevestigd.

Bomwerende muren, betonnen versperringen en politieposten houden een betrekkelijke vrede in stand door soennieten en sjiieten te scheiden zodat de bitterheid na maanden van bloedbaden en etnische zuiveringen kan slijten. Veel van de betonnen muren zijn door buurtkunstenaars verfraaid met taferelen uit het dagelijks leven, soms heel professioneel.

Om de sjiitische Boeratha-moskee staan hoge bomwerende muren. Bijna een jaar geleden kwamen hier 85 mensen om bij zelfmoordaanslagen. Twee maanden later liet een aanslagpleger er explosieven afgaan die hij in zijn schoenen had verborgen en kwamen twaalf mensen om.

Je hoeft niet te raden wie hier de dienst uitmaakt. Op rotondes in sjiitische wijken staan grote borden met portretten van sjiitische geestelijken met baarden en wapperen zwarte vlaggen. Ontbreken die, dan kun je ervan op aan dat de soennieten het nog voor het zeggen hebben.

Binnen de sektarische bastions begint weer wat handel op gang te komen, hoewel op veel winkels nog een hangslot zit. Sommige straten maken een betrekkelijk levendige indruk, andere zijn verlaten.

In de door sjiieten beheerste wijk Karradah staan overal gebouwen die bij soennitische bomaanslagen zijn verwoest. Veiligheid gaat er boven gemak. Op de straat naar de Sjorja-markt, waar vorige maand 138 mensen omkwamen bij een aanslag met een vrachtwagenbom, mag geen verkeer meer rijden. Bezoekers van de markt moeten hun auto laten staan en te voet verder gaan.

Rond het Tajaranplein, een sjiitisch gebied dat vaak het doelwit is geweest van zelfmoord- en bermbomaanslagen, staan kramen waar sinaasappels, bananen en groenten worden verkocht. Op het Kahramanaplein zijn werklui bezig een betonnen afscheiding over te verven waar twee dagen tevoren acht mensen bij een aanslag omkwamen, drie soldaten en vijf burgers. Het publiek keert terug in de belangrijkste winkelstraten, maar lang niet in de aantallen van enkele jaren geleden.

Kort nadat het regime van Saddam Hoessein was gevallen dromden de inwoners van Bagdad naar de winkels om nieuwe tv’s en satellietschotels te kopen, spullen die zij onder het oude regime niet mochten bezitten. Nu zijn zo te zien kleine generatoren het meest gezochte artikel, wat bewijst dat het vier jaar na de val van Saddam nog steeds niet gelukt is de hoofdstad van voldoende stroom te voorzien.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden