Irak biedt keuze tussen bezetting en bevrijding

(...) Van meet af aan zijn de meningen over deze oorlog verdeeld geweest. Nu het bewind van Saddam Hoessein ten einde is zijn overal de mensen van goede wil eensgezind en hopen ze dat het Iraakse volk een beter, vrijer en gezonder leven wacht dan wat ze tot nu toe hebben gehad.

Maar zelfs toen het grote standbeeld van de dictator viel, dreigde er nog gevaar in de straten. Het plunderen van de kantoren en de huizen van de leden van de Baathpartij lijkt de logische reactie van een bevolking die zolang onder de duim van de tirannie heeft gezeten. Maar er was ook een ondertoon van gewelddadigheid. Het is duidelijk dat de Verenigde Staten en Groot-Brittannië snel moeten optreden om orde te brengen en steun te geven aan een chaotisch en verwond land.

The New York Times

(...) De verdrijving van het bewind van Saddam kan de proloog zijn in een positieve en historische verandering van Irak. Maar dat kan alleen als de militaire operaties snel worden gevolgd door pogingen om het land stabiel te maken, het volk te voeden en te verbinden en Irak op de weg naar zelfbestuur te zetten. Dat is het verschil tussen een bezetting en een bevrijding.

The Washington Post

(...) De beste manier om het succes van de Iraakse militaire campagne uit te bouwen is niet door andere regimes te dreigen, maar door toe te staan dat Irakezen een regering vormen die hen politieke vrijheid en mensenrechten biedt en een kans om wel te varen in de wereldeconomie. Dat is in tal van opzichten moeilijker en duurt zeker langer dan deze vervagende oorlog. En het is de vraag of de regering-Bush er klaar voor is. Resultaat vereist meer soepelheid, geduld en wil om samen te werken met bondgenoten dan bleek uit de diplomatie die voorafging aan de oorlog en die is getoond in de planning voor de periode na de oorlog. De Verenigde Staten kunnen Irak niet opbouwen of de Irakezen leiden naar de democratie door moedwillig Europa, de Verenigde Naties of sceptische Irakezen uit te sluiten. Iedere poging daartoe verspilt de dankbaarheid en de goodwill die gisteren zo duidelijk aanwezig waren in de straten van Bagdad.

The Times

(...) De herbouw van Irak betekent dat de gesmoorde talenten van een opgeleid volk weer de vrije loop moeten krijgen en het weer naar huis halen van de ballingen. De kosten van de opbouw zijn enorm. De weg naar voorspoed en legitimiteit ligt bezaaid met obstakels.

(...) Een van de eerste noodzakelijkheden is een snelle hervatting van de humanitaire hulp van de Verenigde Naties. Daar is geen nieuwe resolutie voor nodig: hulp kan worden geboden via het bestaande olie-voor-voedselprogramma. Dat moet zo snel mogelijk worden omgezet in vangnetten voor ieder gezin, met daarnaast wederopbouwsubsidies om iedere gemeenschap te helpen het normale economische leven te hervatten, terwijl intussen de meest kwetsbaren worden beschermd.

The Guardian

(...) De schok van de dag drukte zwaar op sommige, maar niet alle Arabische harten. Veel kijkers in Cairo hebben in afgrijzen hun televisies afgezet. Sommigen zien dit, ten onrechte, als een nederlaag van Arabieren en moslims. De leiders van Iran en Syrië, en zelfs die van Libië en Noord-Korea, hielden dan wel niet van Saddam Hoessein, maar ze huiverden bij zijn vertrek. Dit ongekend vertoon van Amerikaanse aanvalskracht geeft een ontmoedigende boodschap af. Wie weet waarheen de Abram-tanks nu zullen oprukken?

(...) Saddams verdrijving is een grote weldaad. Maar Iraks 'bevrijding' moet niet leiden tot interne ontwrichting of externe uitbuiting. De beloften die voor de oorlog zijn gedaan moeten worden vervuld. Het Amerika van George Bush moet begrijpen dat Irak niet betekent dat iedere toekomstige preventieve, eenzijdige en illegale oorlog nu goed is. Soms is oorlog onvermijdelijk, maar zij is zelden goed.

Süddeutsche Zeitung

(...) Na deze oorlog moet niet alleen Irak een nieuwe orde vinden, maar ook het Midden-Oosten en indirect de hele wereld. De vraag wat met deze oorlog -naast de wenselijke val van een dictator- is bereikt mag, ook met een jubelend volk, niet de vraag verdringen wat het motief was voor deze oorlog. Of zij gerechtvaardigd was wordt niet alleen door het resultaat bepaald. Een militair succes maakt niet duidelijk of het regime niet op een andere manier beteugeld en uitgeschakeld had kunnen worden, zonder bloedvergieten en politieke schade. Wordt de vraag van de rechtvaardiging van een preventieve oorlog nu uit de weg gegaan dan kan zich spoedig weer een brandpunt aandienen.

Al-Hayat

(...) Amerika zal zeker zijn snelle militaire overwinning benutten om extra-druk uit te oefenen op de Arabische landen om een politieke lijn te volgen, die Amerika's belangen veiligstelt. En om het denksysteem, dat de politieke en culturele waarden heeft gevormd in de Arabische regio, te veranderen of er tegenin te gaan.

Zonder twijfel heeft de oorlog in Irak aangetoond dat het een grote leugen is om Arabische eensgezindheid te zien als een bron van kracht. Daarom moet de Arabische wereld zich verschansen in de volkswil, omdat dat de enige manier is om verzet te kunnen bieden tegen de Amerikaanse bedoelingen. Maar om de loyaliteit van het volk en zijn betrokkenheid bij de gebeurtenissen veilig te stellen, op een andere manier dan in Irak is gebeurd, is er democratie nodig. Daardoor kan de volkswil een wapen worden in de komende confrontatie en een effectief middel om de Amerikaanse macht te beteugelen.(...)

Al-Quds Al-Arabi

(...) Het bewaren van vrede, de vestiging van een militair gezag en de vorming van een sterke regering vormen een opgave, die bijna onmogelijk is.

Na de val van Saddam is er immers geen reden meer om regeerders uit het buitenland in te voeren. De binnenlandse oppositie kan stellen dat ze eerder in aanmerking komt om te regeren dan de ballingen, omdat zij in Irak alle mogelijke ellende heeft doorstaan.

Het klopt dat een deel van de sjiitische broeders de verdwijning van het regime heeft gevierd door de Amerikaanse militairen te verwelkomen, maar de grote meerderheid zal zich toch houden aan de fatwa's van hun geestelijke leiders die samenwerking met de aanvallers verbieden.

Amerika heeft dreigementen geuit aan het adres van Syrië en Iran, die kunnen reageren met steun aan het sjiitische en soennitische Iraakse verzet.

De militaire aanwezigheid van Amerika in Saoedi-Arabië lokte het verschijnsel Bin Laden en Al-Kaida uit. De Brits- Amerikaanse aanwezigheid in Irak kan vergelijkbare verschijnselen oproepen, sjiitisch, soennitisch of seculier. Elke stam of godsdienstige groep die vindt dat ze niet behoorlijk is vertegenwoordigd zal veranderen in oppositie. (...)

Arab News

(...)Na één tiran te hebben zien vallen is het onwaarschijnlijk dat het Iraakse volk een militaire bezetting accepteert. Gisteren vierden ze terecht feest. Maar nu worden zij -en wij- uitgedaagd om te voorkomen dat de buit wordt gestolen door de veroveraars.

Hürriyet

Als Turkije had meegedaan aan de oorlog dan zouden er minder mensen zijn omgekomen. Maar laten we ons op de toekomst richten. Saddam is verdwenen. Laten we eerlijk zijn, de toekomst van het Iraakse volk ziet er nu een stuk stralender uit.

(...) We zullen, als God het wil, samen zien hoe de toekomst van Mesopotamië eruit zal zien, wanneer de olieopbrengsten ten goede komen aan het welzijn van die mensen. Wanneer ze niet worden uitgegeven aan smakeloze paleizen van de dictator, chemische wapens, raketten of de heldhaftige projecten van de Republikeinse Garde. We zullen zien welke wonderen er dan tot stand kunnen komen in dit islamitische land. De standbeelden van Saddam, die in Bagdad omvergetrokken worden, zullen als dominostenen terechtkomen op de andere Baath-regimes in de regio.

(...) Nu is het tijd om in Turkije een einde te maken aan het verdorven 'Saddamisme' en 'derde-wereldisme'. En Turkije tot een ontwikkeld lid van de westerse samenleving te maken. Want de in Bagdad vernielde standbeelden zouden anders ook in Turkije kunnen oprijzen.

De Standaard

(...) Amerika heeft zich met deze oorlog minder geliefd gemaakt dan ooit. Als het de vrede wil winnen, ook in de regio, moet het wel heel snel twee wegen bewandelen. Ten eerste de VN snel een zo groot mogelijke rol geven in de wederopbouw van het zwaar beproefde Irak. En ten tweede zonder verwijl werk maken van een echte vredesregeling in het Nabije Oosten, op basis van twee levensvatbare staten, Israël en Palestina. Alleen zo kan het beginnen de Arabische gevoelens van vernedering weg te werken en te tonen dat de grote beschermheer van Israël geen vijand van de Arabieren is.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden