IP-adres bezoekers Trouw.nl niet zomaar naar politie

Jeanine Hennis-Plasschaert (met handen op het hoofd). FOTO AP

Politie en justitie mogen niet zomaar de IP-adressen van bezoekers van journalistieke websites opvragen. Als het OM bij voorbeeld wil weten wie de website van Trouw bezoekt, moet het opsporingsbelang zwaarder wegen dan het belang van de bezoeker en van de journalistieke vrijheid.

Dat heeft minister Ivo Opstelten (Veiligheid en Justitie) geantwoord op vragen van de VVD in de Tweede Kamer. Opsporingsdiensten moeten alle belangen, ook de journalistieke, afwegen voor zij gegevens opeisen. "Een verzoek tot vrijwillige verstrekking behoort niet tot de mogelijkheden", aldus de bewindsman.

Aanleiding voor de vragen van de twee VVD-Kamerleden Jeanine Hennis-Plasschaert en Ard van der Steur was een artikel in Webwereld van 7 januari, onder de kop Politie bluft om IP-adressen bezoekers te krijgen, over druk die de politie uitoefent op journalistieke websites, waaronder Crimesite.nl en webpagina's van regionale omroepen. Onder meer Crimesite weigerde dergelijke gegevens te verstrekken. Ook de Culemborgse Courant wees al eens een verzoek van Justitie af om de verkeersgegevens van de site af te staan.

Justitie mag gegevens als IP-adressen pas vorderen als de belangen van de bezoeker van de site, van de site zelf en het opsporingsbelang tegen elkaar zijn afgewogen. Alleen wanneer het belang van de opsporing zwaarder weegt, mogen IP-adressen worden opgeëist. In het geval van Crimesite had justitie ten onrechte niet stilgestaan bij de vraag of de website een journalistieke was, of er sprake was van bronbescherming en of het vorderen van deze gegevens het publieke debat of de vrije nieuwsgaring zou belemmeren. De eis van justitie is later dan ook ingetrokken.

Het gebeurt geregeld dat het OM gegevens over bezoekers van sites opvraagt en gaat dreigen met hardere maatregelen als een redactie weigert de gegevens te leveren, zo toonde onderzoeksjournalist Brenno de Winter vorige maand aan op Webwereld. Volgens de journalistenvakbond NVJ is het zelfs schering en inslag geworden.

Om meer duidelijkheid te krijgen over deze vragen, komt de top van het Openbaar Ministerie (OM), het college van procureurs-generaal, dit voorjaar met een nieuwe aanwijzing voor de toepassing van dwangmiddelen tegen journalisten, aldus Opstelten. De NVJ is daar niet onverdeeld blij mee. De journalistenvakbond ziet liever dat bronbescherming in de wet ziet wordt geregeld.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden