IOC voor het blok gezet

dopingschandaal | Nu Russische atleten zijn uitgesloten van de Olympische Spelen, staat het IOC voor een historische beslissing: schorst het heel Rusland?

Russische dopingfraude heeft het IOC in een crisis gestort waarvan de gevolgen nauwelijks zijn te overzien. Tot voor kort deed het dit probleem af met de holle frase 'zero tolerance'. Nu wordt vlak voor de Olympische Spelen een harde beslissing verwacht.

Gisteren besliste het internationaal sporttribunaal Cas dat de atletiekfederatie IAAF terecht alle Russische atleten uit Rio weert. Nu blijkt dat minstens negentien andere olympische zomersporten waren betrokken bij een staatsgestuurd Russisch dopingsysteem wordt breed opgeroepen tot uitsluiting van het land.

De enige die ervoor terugdeinst, is het verdeelde bestuur van het Internationaal Olympisch Comité zelf. Het grootste deel daarvan, voorzitter Thomas Bach voorop, voorkomt bij voorkeur een schisma met de machtige sportnatie. Het riskeert daarmee een andere breuk, die met steeds massaler protesterende pleitbezorgers voor schone sport. De afgelopen jaren werd Rusland als beste vriend aan de borst gedrukt, ondanks aanwijzingen dat de sportieve overmacht werd gevoed door wijdverbreid dopinggebruik. Het wereld anti-dopingagentschap Wada negeerde jarenlang gedetailleerde informatie van Russische klokkenluiders, het IOC stak de kop in het zand.

Hoe anders is de situatie nu. Een stroom verklaringen over doping, chantage en omkoping gingen via de ARD de wereld over, waarna onafhankelijke onderzoekers drie rapporten publiceerden met onthutsende feiten. Waarin niet alleen de link werd gelegd tussen een georganiseerd dopingsysteem, het door Wada gecontroleerde dopinglaboratorium in Moskou en het Russische ministerie van sport, maar ook met hoge bestuurders binnen de internationale federaties.

Het IOC reageerde niet als krachtige leider. Het liet het vuile werk opknappen door de IAAF, die de Russische Federatie schorste. Een beroep daartegen van 68 Russische atleten werd gisteren door het internationaal sporttribunaal Cas verworpen: de nationale federatie is volgens de regels geschorst, dan zijn haar leden dat ook. Wada, veertien nationale anti-dopingorganisaties, Nationale Olympische Comités en atletencommissies over de hele wereld pleiten voor uitsluiting van Rusland voor Rio. De IAAF heeft het bewijs aangedragen dat het kan.

Het IOC nodigt elke vier jaar zijn (nu 206) leden uit voor het zomerfeest van fair play en verbroedering. Die uitnodiging kan het intrekken, het kan een lid uitstoten. Zeker als het gaat om een land dat onder de ogen van het IOC als gastheer in Sotsji de brutaalste dopingfraude uit de geschiedenis heeft gepleegd.

Het IOC zei deze week te zoeken naar juridische wegen die kunnen leiden naar 'de zwaarst mogelijke sancties'. De vraag is of het niet zoekt naar wegen om die te vermijden. Bijvoorbeeld omdat het Russische Olympisch Comité (ROC) door onderzoeker Richard McLaren niet wordt genoemd als direct betrokkene in het dopingnetwerk. Of dat nooit eerder een land wegens doping is uitgesloten.

Het ROC is echter nauw verweven met het ministerie van sport, de regisseur van het dopingtheater. Voorzitter Zhoekov was vicepremier van Rusland. Joeri Nagornykh, de assistent van sportminister Moetko die besliste welke positieve dopingtesten moesten worden verdonkeremaand, zit in het uitvoerend bestuur. Bovendien heeft het IOC eerder landen uitgesloten vanwege politieke inmenging in de sport. Nu het IOC op zeldzame wijze is geschoffeerd en het bewijsmateriaal voor doping in Rusland overstelpend is, lijkt collectieve uitsluiting onvermijdelijk. Anders blaast het IOC samen met de olympische sport de laatste zucht geloofwaardigheid uit.

Uitspraak IOC Nu Cas de uitsluiting van Russische atleten voor de Olympische Spelen heeft bevestigd, heeft de Russische minister van sport Moetko hun opgeroepen de burgerrechter in te schakelen. Rusland, dat 387 sporters naar Rio wil afvaardigen, verwacht dat het IOC zondag uitspraak doet over het al dan niet deelnemen van de hele ploeg. Eén Russische atlete, de in de VS woonachtige Daria Klisjina, gaat wel naar Rio. De verspringster heeft van de IAAF dispensatie gekregen om onder neutrale vlag deel te nemen aan internationale wedstrijden, waaronder de Spelen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden