IOC schudt alles op, behalve het eigen pluche

De inkomsten lopen in de miljarden, maar de sporters, hoewel professionals, zien daarvan geen cent

De 'Olympische Agenda 2020', met haar veertig hervormingen, stond aangekondigd als IOC's grootste omwenteling in vijftien jaar. Het was een fluwelen revolutie in vergelijking met de vorige, toen naar aanleiding van het Salt Lake City omkoopschandaal uit 1998 bijna 20 procent van de IOC-leden eruit werd gegooid of anderszins gestraft.

Toch was deze week het beoogde doel hetzelfde: geloofwaardigheid terugwinnen, zeker waar financiële belangen zeker gesteld moeten worden. De veertig beslissingen die daartoe werden genomen, hadden tijdens het 127ste IOC-congres in Monaco geen tien minuten in beslag hoeven nemen.

Hoe belangrijk sommige ook waren voor de toekomst van de Olympische Spelen, er was geen enkele discussie. De meest voor de hand liggende reden was dat er voor de zittende IOC-leden zelf dit keer niets wezenlijks veranderde. Hun privileges blijven tijdens de Spelen verheven boven de artiesten.

Slechts even waren er zorgen over die sporters. Nu het organiseren van een Olympische Spelen goedkoper en flexibeler kan, werd geopperd dat het Zuid-Koreaanse Pyeongchang voor de Winterspelen van 2018 geen bobslee- en rodelbaan hoeft te bouwen. Zo'n baan kost 120 miljoen euro, en 900 kilometer verderop, in het Japanse Nagano, ligt nog zo'n kostbare olympische erfenis.

Dat is mooi, maar er was wel zorg dat de bobsleeërs en rodelaars geïsoleerd zouden raken van de olympische beleving. De oplossing: vlieg ze na hun wedstrijden naar Pyeongchang, breng ze onder in het olympisch dorp en huldig ze op olympische grond.

Dat slagvaardig handelen had de bevestiging moeten zijn dat het IOC met de hervormingen de goede weg is ingeslagen. Het werd een weerlegging daarvan. Gisteren meldde Zuid-Korea dat het Japan geen deel van het feest gunt. Dan liever die Witte Olifant in de vorm van een kunstmatig ijskanaal, dat de duurzaamheid van het evenement niet bevordert.

De bezorgdheid om de sporters deed hypocriet aan. 26 jaar nadat professionele sporters voor het eerst op de Olympische Spelen (Seoul 1988) werden toegelaten, wordt nog steeds met geen woord gerept over honoraria of prijzengeld voor de artiesten die het evenement maken. De IOC-leden zijn beter af, met hun vijfsterren onderkomens en onkostenvergoedingen. Het goede voorbeeld van Jacques Rogge, die als voorzitter in het olympisch dorp sliep, heeft geen navolging gekregen.

De inkomsten van het IOC in de jaren 2013 - 2016 belopen circa vijf miljard euro. In mei dit jaar werd met de Amerikaanse televisiezender NBC een contract van 6,3 miljard dollar getekend voor de uitzendrechten van 2021 tot 2032. In Monaco maakte IOC-preses Thomas Bach trots bekend dat dagelijks wereldwijd 3 miljoen euro in sportontwikkeling wordt gestoken. En voor meer dan 130 miljoen euro wordt op de oevers van het Meer van Genève een nieuw IOC-paleis opgetrokken.

Het is de atletenvakbonden een doorn in het oog dat ze door het IOC niet als gesprekspartner worden geaccepteerd. Waar op tal van wereldkampioenschappen al lang wordt gewerkt met prijzengeld, hoe gering soms ook, kóst het sporters doorgaans geld om aan Olympische Spelen deel te nemen. Ze moeten in die periode afzien van portretrecht en reclame voor hun sponsoren. Van de olympische atleten kan de meesten met sporten niet eens voorzien in hun levensonderhoud.

Ook de in 'Olympische Agenda 2020' beleden transparantie doet hypocriet aan. Dat het omstreden 'wurgcontract' dat het IOC sluit met de organiserende olympische steden openbaar zal worden gemaakt, is een stap voorwaarts. Maar dat neemt de traditionele schimmigheid niet weg, die hangt rond het Internationaal Olympisch Comité zelf.

Nog altijd worden de miljarden beheerd door een besloten club die haar leden werft op basis van coöptatie en die de olympische steden in geheime stemmingen kiest.

Na het Salt Lake City schandaal bleef de controversiële voorzitter Juan Antonio Samaranch als hoofdverantwoordelijke aan het roer staan. Nieuwe (ook Nederlandse) IOC-leden worden op onduidelijke gronden ingelijfd, niet zelden tot verrassing of schrik van de betreffende NOC's. En nog altijd stammen 54 van de 104 zittende IOC-leden uit de periode waarin corruptie welig tierde.

Het pluche is nog even zacht als toen. De hervormingen die tot vertrouwen, geloofwaardigheid en versobering moeten leiden, werden deze week genomen op de duurste vierkante meters van West-Europa, in Monaco.

Daar in Monaco werd de uit het IOC teruggetreden Leo Wallner benoemd tot erelid. Deze voormalige casinodirecteur staat binnenkort, en niet voor het eerst, voor een Oostenrijkse rechter, op verdenking van verduistering van sportgeld.

undefined

Kosovo treedt toe, tot woede van Servië

De rimpeloze vijver van het IOC raakte gisteren toch verstoord, met de erkenning van Kosovo als 205e lid. Op het IOC-congres in Monaco maakte de Balkanstaat meteen de naam bekend van de vlaggendraagster voor de Spelen in Rio de Janeiro: wereldkampioene judo Majlinda Kelmendi.

Sportminister Vanja Udovicic van Servië ontstak daarentegen in woede. Kosovo verklaarde zich in 2008 onafhankelijk van Servië, maar de regering in Belgrado erkent de nieuwe natie niet. Tijdens de stemming maakte het Servische olympisch comité echter geen bezwaar.

"De beslissing is niet goed, omdat zij ruimte geeft aan toekomstige precedenten die de wereldsport in gevaar kunnen brengen", zei Udovicic in een officiële verklaring. "Wat zijn de motieven om zo'n beslissing te nemen en volledig lidmaatschap te verlenen aan een zogenaamde staat die niet door de Verenigde Naties wordt erkend?"

Vorige maand namen de VN juist een resolutie aan waarin zij de 'onafhankelijkheid en autonomie' van de sport erkennen. Volgens het IOC houdt de resolutie in dat sport neutraal is in politieke conflicten.

In 2008 (Peking) en dit jaar (Sotsji) kwam het IOC onder vuur te liggen vanwege de mensenrechten ter plaatse. In Monaco werd een non-discriminatieregel ingevoerd die per 2022 een contractuele clausule oplegt aan olympische steden. Daarin moeten zij verklaren 'niet te zullen discrimineren op basis van ras, kleur, geslacht, seksuele voorkeur, taal, religie, politieke of andere overtuiging, nationaliteit of sociale afkomst, eigendom, geboorte of andere status'. Voor de Winterspelen van 2022 zijn de kandidaten Peking en Almaty (Kazachstan) .

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden