ANALYSE

IOC raakt geloofwaardigheid en autoriteit kwijt

De Olympische en de Russische vlag tijdens de slotceremonie van de Winterspelen in Sochi. Het IOC besloot vandaag dat Russische sporters toch mogen meedoen aan de Zomerspelen die over twee weken beginnen in Rio de Janeiro. Beeld EPA

In plaats van de aangekondigde zwaarste sanctie, heeft het Internationaal Olympisch Comité het grote compromis gevonden. Rusland mag een ploeg afvaardigen naar de Olympische Spelen van Rio de Janeiro.

Het IOC negeert met die beslissing de steeds breder gedragen roep om dopingland Rusland te schorsen. Russen die ooit op doping werden betrapt, zijn in Rio niet welkom, ook als ze hun straf hebben uitgezeten. Sporters, begeleiders en officials die in de belastende Wada-rapporten in relatie tot doping worden genoemd, zijn ook uitgesloten. De internationale federaties bepalen verder - per sport - aan de hand van aangescherpte criteria wie wel wordt toegelaten.

Het IOC wendt daarmee een politieke breuk met grootmacht Rusland af. Tegelijkertijd laat het een Russische schoffering aan zich voorbijgaan, verliest het volgens een groot deel van de internationale sportwereld alle geloofwaardigheid en autoriteit in de strijd tegen doping en maakt het de chaos voor en tijdens de Spelen alleen maar groter.

Conclusies van drie onafhankelijke onderzoekscommissies van het mondiale anti-dopingagentschap Wada hebben duidelijk gemaakt dat Rusland zich sinds 2010 bediende van een staatsgestuurd dopingprogramma waaronder alle olympische sporten vielen. Tijdens de Winterspelen van Sotsji (2014) werd het IOC in zijn hemd gezet met verduistering van positieve testen van triomferende Russen.

Munitie
Daarmee had het IOC alle munitie in handen om hard op te treden tegen doping, fraude en omkoping. Het Olympic Charter bood alle ruimte om voor het eerst een land wegens doping uit te sluiten. Het IOC doet dat dus niet, volgens voorzitter Thomas Bach omdat haast was geboden en er een balans moest zijn tussen collectieve verantwoordelijkheid en rechten van de individuele, mogelijk schone, atleten.

Bach hamerde eerder al op dat individuele belang. Volgens velen gaat hij daarmee voorbij aan het individuele belang van schone sporters over de hele wereld die het falende anti-dopingsysteem niet meer pikken. De 28 afzonderlijke olympische sportfederaties kunnen door hetzelfde tijdgebrek en beperkte middelen onmogelijk garanderen dat in Rio deelnemende Russische sporters ook schone sporters zijn.

Zij vielen immers allen onder het georganiseerde dopingsysteem, waarvan volgens de Wada-onderzoekers slechts het topje van de ijsberg is blootgelegd. Omdat Rusland hen tegenwerkte, zijn de meeste namen van betrokken sporters onbekend.

De internationale atletiekfederatie (IAAF) ging voorbij aan het individuele belang en schorste de Russische Federatie. Sporttribunaal Cas sanctioneerde die beslissing, het IOC ondersteunde die en gebruikt die nu om de eigen verantwoordelijkheid af te schuiven. Nadat het eerder zo'n collectieve schorsing verhinderde in het geval van Russische gewichtheffers.

Tijdnood
Dat het IOC in tijdnood kwam, mag het aan zichzelf en Wada wijten. Beide keken weg van Russische dopingsignalen, slechts dankzij publiciteit zoekende klokkenluiders is het huidige schandaal blootgelegd. Uitgerekend een van die klokkenluiders (Joelia Stepanova) wordt door het IOC in Rio van de atletiekbaan geweerd omdat ze ooit zelf (gedwongen) doping gebruikte.

Het IOC laat ook het streven naar een uniform dopingbeleid los. Alle federaties hebben verschillende regels, die van tafeltennis, turnen, judo, zwemmen en worstelen verklaarden vorige week al Russen tot de Spelen te zullen toelaten. Bovendien heeft elke federatie haar eigen politieke belangen, en potentiële corruptiemogelijkheden.

Die zijn bij de IAAF pijnlijk blootgelegd, (zelfs de voormalige voorzitter bleek corrupt), met harde maatregelen als gevolg. Het IOC heeft zulke maatregelen nagelaten en zal in Rio bij verdediging van zijn controversiële beleid talrijke atletencommissies en dopingautoriteiten als tegenstander vinden.

Klokkenluidster Joelia Stepanova mag niet meedoen met de Olympische Spelen. Beeld EPA
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden