'Inzet kroongetuigen met mantel der liefde bedekt'

Van en onzer verslaggevers AMSTERDAM - De advocaten van Koos R., tweede verdachte in de Hakkelaar-zaak, hebben gisteren het rechtbankvonnis tegen hun cliënt verbaal versnipperd. Het vonnis - vijf jaar cel - deugt van geen kant, handhaving zou, aldus de verdedigers, 'een dieptepunt opleveren in de Nederlandse rechtspleging'.

De Amsterdamse rechtbank is begin 1997 in de veroordeling van 'de Hakkelaar' en zijn compaan Koos R., wel zeer ruimhartig tegemoet gekomen aan de wensen van het Openbaar ministerie. Het gebruik van onrechtmatige opsporingsmethoden als de inzet van kroongetuigen en andere 'oneffenheden' zijn door de rechtbank 'met de mantel der liefde bedekt', aldus prof. mr. G. Mols, die gisteren samen met mr. G. Spong voor het gerechtshof acht uur pleitte voor Koos R.

Net als drie dagen eerder vader en zoon Moszkowicz in de verdediging van Johan V. de Hakkelaar, richtten Mols en Spong hun pijlen vrijwel uitsluitend op de inzet van de kroongetuigen Ad Karman en Fouad Abbas. De advocaten van Koos R. hadden er geen goed woord over dat de rechtbank de getuigenissen van Karman en Abbas als bewijs accepteerde, verwijzend naar een richtlijn uit 1983. De afspraken die de twee met de officieren van justitite F. Teeven en M. Witteveen maakten, werden door de rechtbank gezien als uitvloeisel van een deal met criminelen en niet als een kroongetuigenis. Het begrip kroongetuige heeft in Nederland geen wettelijke grondslag. “Met uitbundige inventiviteit heeft de rechtbank getracht de deal onder een oude richtlijn te brengen. De vrijheid van het OM werd zo maximaal.”

Mols en Spong betoogden dat Abbas en Karman kroongetuigen-pur-sang waren en dat hun verklaringen daarom niet als bewijs tegen R. mogen worden gebruikt. Ze wezen er op dat het zelfs maar zeer de vraag is of er ooit in Nederland een wettelijke regeling komt voor afspraken met getuigen, nu er op een concept-wetsvoorstel van minister Sorgdrager (Justitie) zo veel kritiek is gekomen van advocaten en rechters, dat zij het stuk schielijk op de plank heeft gelegd. In een overleg met de Kamer zei Sorgdrager zelfs met zoveel woorden dat zij twijfelt of er nog een wetsvoorstel kómt, omdat deals met criminelen niet zouden passen in de Nederlandse rechtsstaat. Sorgdrager zei ook dat zij wilde afwachten hoe de rechter over de kroongetuige zou oordelen. “Daarmee is deze zaak van een ordinaire hasjzaak tot een politieke zaak geworden”, aldus Spong.

De verdedigers nemen het de rechtbank kwalijk dat zij geen gelegenheid hebben gekregen destijds ter zitting te onderzoeken of het Amsterdamse Openbaar ministerie inderdaad alleen nog door de omstreden kroongetuigenissen tot vervolging van de top van de drugsfirma kon komen. De richtlijn van het OM, ook die van april dit jaar, zegt dat afspraken met criminelen uitsluitend zijn toegestaan als klassieke opsporingsmethoden gefaald hebben. Een noodgreep dus. Mols: “Niemand heeft onderzocht of dat zo was. Veelzeggend is dat de verdediging geen kans heeft gekregen de getuige Drost (misdaadanalist bij de criminele inlichtingendienst Gooi- en Vechtstreek) te horen.” De rechtbank weigerde destijds Drost als getuige toe te laten, na verzet van het OM. Het gerechtshof stemde wel toe, maar toch kwam het niet tot een verhoor van 'deze cruciale getuige'. Want de politie-analist was ziek en kon volgens zijn arts geen getuigenis afleggen.

De afspraken die Teeven en Witteveen maakten met de beide kroongetuigen hebben Koos R. in een positie van schrijnende rechtsongelijkheid gebracht, vindt de verdediging. Spong: “Abbas was de gangmaker, het zwaargewicht van de organisatie. Hij leverde de hasj, hij heeft het meeste aan de handel verdiend.” Ook Karman was, als het er op aankomt, een topbestuurder in de hasj-organisatie, aldus Spong. R., zijn cliënt, was niet meer dan een soort bodyguard van hoofdverdachte Johan V.

De raadslieden vinden dat het optreden van justitie en het proces voor de Amsterdamse rechtbank gezien kan worden als een 'regelrechte ernstige schending' van het Europese verdrag voor de rechten van de mens.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden