Inzet gemeenten nodig bij aanpak spijbelen

Spijbelen moet aangepakt worden, vindt het kabinet. Maar dat lukt niet zolang scholen én gemeenten het belang er niet van inzien.

De regels rond schoolverzuim moeten simpeler, zei staatssecretaris Van Bijsterveldt donderdag, de dag van de leerplicht. Veel leerplichtambtenaren is dat uit het hart gegrepen.

Vanwege ingewikkelde regels verzuimen veel scholen om spijbelaars te melden, zei voorzitter Ronald Zoutendijk van leerplichtvereniging Ingrado afgelopen week in Trouw. Dat maakt leerplichtambtenaren het werken onmogelijk; hoe kunnen zij optreden tegen spijbelen, als scholen hen daar niets over melden?

De Tweede Kamer maakte zich onlangs nog sterk voor snel optredende spijbelrechters. Maar het belang daarvan is beperkt zolang veel spijbelaars onopgemerkt blijven. In 2007 werden 3500 jongeren veroordeeld wegens overtreding van de leerplichtwet. Met een goede registratie zouden dat er meer zijn.

Het terugdringen van voortijdig schoolverlaten staat hoog op de prioriteitenlijst van dit kabinet. En iedereen weet: wie begint te spijbelen, loopt een gerede kans uiteindelijk zonder diploma van school te gaan. Hoe bestaat het dan dat het handhaven van de leerplicht zo halfhartig gebeurt?

De ingewikkelde regels zijn één reden. Wat scholen over spijbelen moeten melden, staat verspreid over zeven wetten. In de praktijk blijkt dat scholen die wetten slechts gedeeltelijk naleven en vaak niet eens kennen. Zo zijn scholen verplicht elke leerling bij de leerplichtambtenaar aan te melden als die drie dagen achtereen wegblijft én als die binnen vier weken een achtste deel van de lestijd verzuimt. ’Dubbel werk’, oordelen veel scholen.

Het is scholen ook niet altijd duidelijk bij wie zij spijbelaars moeten melden. Voor leerplichtigen is dat de leerplichtambtenaar van de gemeente waar de spijbelaar woont, voor anderen moeten zij bij ’regionale meld- en coördinatiepunten’ zijn.

Aan veel van deze rompslomp wil Van Bijsterveldt een einde maken. Er is een proef gaande met één loket waar scholen al hun meldingen kunnen doen. De staatssecretaris wil nu ook praten over één heldere meldtermijn.

Uiteindelijk hangt veel af van de scholen. Die zijn vaak niet overtuigd van het nut van de meldingsplicht. Scholen onderschatten de spijbelproblematiek, stelde de onderwijsinspectie vorig jaar; ze merken vaak niet eens dat leerlingen spijbelen.

Er is nóg iets wat de handhaving hindert: het aantal mensen dat dat werk moet doen. Ingrado hanteert een minimumnorm voor het aantal leerplichtambtenaren per leerling. Anderhalf jaar geleden gaf het ministerie van onderwijs al toe dat die norm maar half wordt gehaald. Waarschijnlijk is dat er intussen niet beter op geworden. Van Bijsterveldt heeft weinig greep op het aantal leerplichtambtenaren. Het zijn de gemeenten die bepalen hoeveel zij er aanstellen; zij krijgen daar rijksgeld voor, maar zijn niet verplicht dat aan leerplichtzaken te besteden.

Van Bijsterveldt heeft dus ook de gemeenten nodig.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden