Inwonende zorg mag met uitkering

Uitspraak | Een zorgbehoevende vrouw, die met haar zorgverlener samenwoont, verloor ten onrechte haar uitkering.

Gehandicapte mensen die dagelijks intensieve zorg nodig hebben, krijgen doorgaans geen bijstandsuitkering als ze samenwonen met iemand met een inkomen. Behalve als het een broer of zus is. Dan wel. Dat is niet eerlijk, vond een vrouw uit Eindhoven die dagelijks zeer veel zorg nodig heeft en bij een man woont die geen familie is. Haar uitkering werd daarom stopgezet. Ze stapte naar de rechter. Gisteren kreeg ze gelijk.

Er zit een discriminerende bepaling in de Participatiewet, meent de Centrale Raad van Beroep, het hoogste gerechtsorgaan in Nederland op het terrein van de sociale zekerheid, na de rechtszaak van deze gehandicapte vrouw. Zij heeft zeven dagen per week intensieve zorg nodig. Zo intensief dat ze in een zorginstelling zou kunnen worden opgenomen.

De vrouw woont echter in huis bij een man die haar ook verzorgt. Ze betaalt hem daarvoor van het persoonsgebonden budget dat zij krijgt vanwege haar beperkingen. Bij een grote zorgbehoefte kan het zelfs oplopen tot 50.000 euro per jaar, weet haar advocaat Luc Ross. Van dat bedrag moeten ook de medische hulpmiddelen betaald worden. De vrouw kreeg van de gemeente ook een bijstandsuitkering, tot vorig jaar.

De gemeente Eindhoven meende toen namelijk dat de twee een gezamenlijk huishouden voeren, en omdat de man een inkomen heeft, vervalt het recht op bijstand. Zo staat het in de Participatiewet. Er is voor ongehuwden alleen een uitzondering als het broers en zussen betreft die samenwonen en waarbij een van hen een grote zorgvraag heeft. Dat vindt de vrouw ongelijke behandeling. En de Raad gaf haar daar dus gisteren gelijk in.

De Centrale Raad van Beroep kan geen goede reden bedenken waarom er andere wetgeving moet gelden voor tweedegraads familie dan voor andere samenwonenden. Zeker niet in de huidige tijd waarbij zorg niet alleen meer wordt verleend door familieleden maar ook regelmatig door anderen, zoals vrienden.

De rechter keek in het oordeel naar hoe deze uitzondering tot stand is gekomen. Het was een wens van Kamerleden ruim tien jaar geleden om samenwonende broers en zussen anders te behandelen in de nieuwe Wet Werk en Bijstand. Als argument werd gebruikt dat het maar een kleine groep betrof.

De toenmalig staatssecretaris wees er al op dat het voorstel van de Kamer zou leiden tot ongelijke behandeling van samenwonenden van wie er één zorgbehoeftig is, maar de uitzondering werd toch in de wet opgenomen. Toen de Bijstandswet veranderde in de Participatiewet in 2015 is dit artikel zonder enige toelichting overgenomen.

Zowel de advocaat van de vrouw als de persofficier van de Raad kan niet inschatten hoe groot de gevolgen zijn van de uitspraak van gisteren. De verwachting is dat er niet enorm veel mensen fulltime voor een ander zorgen terwijl ze niet met hem of haar getrouwd zijn én die zorgbehoevende verder ook geen familie is maar wel in hetzelfde huis woont.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden