Investeren met pensioentje van nonnen

Dividend wordt er meestal niet ontvangen. Winst maken is niet het belangrijkste. Financiële doelstellingen ontbreken nagenoeg. Opmerkelijke woorden uit de mond van een directeur van een participatiemaatschappij. Alhoewel. ,,Wij zijn twintig jaar geleden opgericht door de orde van Kapucijnen, en met hulp van zusters en broeders van nog zo'n dertig rooms-katholieke ordes en congregaties'', zegt Rob Jacobs, directeur van Stimulans.

Volgende maand viert Stimulans een feestje, vanwege zijn twintigjarige bestaan als participatiemaatschappij. Die investeert in beginnende ondernemingen, in bedrijven die geld nodig hebben om te groeien of die proberen uit een zogeheten turn-around situatie te komen. Na een paar jaar verkopen zij hun belangen weer, het liefst met winst, hun voornaamste inkomstenbron. Alleen is Stimulans een ideële onderneming.

,,Hoe een bedrijf sociaal beleid voert is voor ons belangrijk. Hoe is de zeggenschap geregeld binnen een onderneming, dat telt mee'', legt Jacobs uit. Verder steekt Stimulans bijvoorbeeld geld in bedrijven als De Leckere, een brouwerij van ambachtelijk en biologisch 'speciaalbier', die vanaf volgende maand moet gaan draaien. Een andere belegging heet Confiance Tjak Beheer, een club die vaarvakanties organiseert voor ex-patiënten uit de psychiatrie.

Toevallig staat in het zakenblad Bizz van deze week een top-twintig van participatiemaatschappijen, samengesteld door ondernemers uit het midden- en kleinbedrijf. Grootmachten als Nesbic (Fortis), ABN Amro en Alpinvest komen er in voor, maar niet in de top tien. Stimulans wel, op een tweede plaats. Jacobs: ,,In de wereld van de financiering is de drempel doorgaans hoog, bij ons niet. Wij verwachten van de bedrijven waarin wij reserveren niet een rendement op het eigen vermogen van twintig procent.''

Een echte vetpot zijn de activiteiten van Stimulans dan ook niet. ,,Maar we gooien geen geld weg. Er moet ook verdiend worden. Er moet een gezond evenwicht zijn tussen zakelijkheid en idealisme'', zegt Jacobs. Niettemin begon Stimulans twintig jaar geleden met een bedrag van 12 miljoen gulden, en sindsdien is er geen cent bijgekomen. Het oorspronkelijke bedrag komt van de spaarrekeningen van de bewoners van de verschillende rooms-katholieke ordes in Nederland. Henk Hooijen, economisch-adviseur van de Orde van Kapucijnen was er bij destijds toen het idee werd geboren om geld te gaan investeren, in het bedrijfleven nog wel. ,,Dat was wel even schrikken. Meestal ging het geld naar projecten in ontwikkelingslanden, maar het idee dat de broeders bij wijze van spreken ondernemer moesten worden, dat was wel even wat anders.''

Toch sloeg het idee aan. Het waren immers de jaren tachtig. Het kabinet Van Agt-Wiegel was aan de macht en de economie lag op zijn gat. ,,Er was veel werkloosheid, armoede, bedrijven dreigden over de kop te gaan. Eén van de projecten was de doorstart van textielfabriek Aabe. Daar hebben toen een half miljoen ingestoken.''

Voordat het zo ver was, moest onder andere Hooijen op tournee, in het jargon van de haute finance ook wel roadshow genoemd: het land door om geld los te weken bij de broeders en zusters. ,,Men had geld over van de pensioentjes. In de kloosters wordt sober geleefd. Het enthousiasme was groot. Dat heeft ook te maken met het feit dat de kloosterpopulatie in Nederland aan het verouderen is. Men kan zelf niet zo veel meer doen als het gaat om bijvoorbeeld hulpverlening, ergens geld investeren biedt dan uitkomst'', verklaart Hooijen.

Natuurlijk willen de 'aandeelhouders' van Stimulans ook weten wat er met hun geld gebeurt. Daarvoor was er de jaarlijkse participantenraad. ,,Maar dat was vooral een morele aandeelhoudersvergadering. Men wil vooral weten in wat voor soort projecten en bedrijven wij investeren'', zegt directeur Jacobs. Dit jaar is de participantenraad afgeschaft, omdat de jaarlijkse terugkerende vergadering een beetje teveel wordt voor de vergrijzende achterban.

Dat betekent niet dat elke controle vanuit de geestelijke hoek nu afwezig is. ,,Stimulans is eigendom van een stichting, en in het bestuur ervan zitten ook afgevaardigden van de Orde van Kapucijnen, de grondleggers van de participatiemaatschappij.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden