Investeren in vrouwensport blijkt het meest rendabel

Wie op Olympische Spelen wil scoren, investeert alles in vrouwen. De kans op succes is daar het grootst, zo bewijst Nederland.

Rob Velthuis

Zestig jaar na dato waart de geest van Fanny Blankers-Koen in Peking rond. Nederlands’ grootste olympiër uit de geschiedenis is een vrouw, Nederlandse vrouwen zijn ook nu succesvoller dan de mannen.

Dat is niet nieuw, ook in Athene (13-9) en Sydney (14-10) waren de vrouwen succesvoller. Alleen is de verhouding in Peking opvallend scheef gegroeid.

Inclusief het verrassende goud of zilver waarvoor de waterpolovrouwen morgen strijden, staat de teller voor Nederland op veertien medailles. Elf daarvan zijn voor vrouwen, plus één voor de gemengde dressuurploeg.

Is er een verband tussen verleden en heden? Jazeker. Toen Fanny Blankers in 1948 met het nooit meer geëvenaarde totaal van vier gouden atletiekmedailles de sensatie van Londen werd, stond vrouwensport op een laag pitje. Voor een uitzonderlijk talent was het daarin makkelijker om te excelleren. Zeker in het geval van de Nederlandse, die zo ambitieus was dat zij in de oorlogsjaren onveranderd hard doortrainde en daarmee een voorsprong verkreeg op de concurrentie.

Als ’vliegende huisvrouw’ heeft Fanny Blankers-Koen wereldwijd sterk bijgedragen aan de emancipatie van vrouwen. Maar pas de afgelopen twee decennia is een enorme inhaalslag gemaakt, die nog lang niet is voltooid.

Er zijn wereldwijd veel meer mannen dan vrouwen die (top)sport bedrijven. In Nederland is de verhouding relatief gunstig. Maar volgens Agnes Elling, als onderzoeker naar sociale uitsluiting in sport werkzaam bij het Pim Mulier Instituut, is nog altijd maar eenderde van de wedstrijdsporters vrouw.

In de meeste landen is dat veel minder, al probeert het IOC die situatie sinds 1994 te veranderen. Pas toen werd het principe van gelijkheid voor mannen en vrouwen opgenomen in het olympische handvest.

Dat heeft op het hoogste podium gewerkt. Twintig jaar geleden was het percentage deelnemende vrouwen aan de Spelen van Seoul 26 procent. In Peking is meer dan 42 procent van de deelnemers vrouw. Ook zijn steeds meer sporten voor vrouwen aan het olympische programma toegevoegd. Boksen, in 2005 geweigerd, is de uitzondering.

Toch staat vrouwensport in grote delen van de wereld (Afrika, de Arabische wereld) op een laag pitje. Dat heeft gevolgen voor de ontwikkeling in de top die op veel disciplines achterblijft bij die van de mannen.

Daar ligt de meest voor de hand liggende verklaring voor het succes van de Nederlandse vrouwen in Peking. Viervoudige olympisch kampioene Leontien Zijlaard-Van Moorsel in AD Sportwereld: ,,Als je als vrouw in het wielrennen serieus werk maakt van je sport, heb je al snel aansluiting met de top. Bij de mannen is de concurrentie moordend.’’

,,Ik hoor in Peking coaches die het succes verklaren met psychologische en mentale verschillen tussen mannen en vrouwen’’, aldus Ellings. ,,Dat is onzin. Als vrouwen vroeger niet presteerden, werd er gezegd dat vrouwen niet ambitieus genoeg zijn. Het sekseverschil doet er helemaal niet toe. Vrouwen sporten immers tegen andere vrouwen. Het is logischer het antwoord te zoeken in de internationale concurrentie. Daarin heeft Nederland een goede positie. Vrouwen hebben wereldwijd minder mogelijkheden om topsport te bedrijven. In Nederland krijgen zij van NOC-NSF dezelfde mogelijkheden en faciliteiten als de mannen.’’

Wie met hetzelfde geld meer succes wil halen, concludeert Ellings, moet investeren in vrouwensport. Met die strategie was de DDR in de jaren zeventig en tachtig haar tijd ver vooruit. Met een structureel dopingbeleid en het uitgangspunt dat vrouwen even zwaar belastbaar zijn als mannen, werd atletiek en zwemmen gedomineerd.

Ook China is economisch bezig, het steekt veel geld en kennis in individuele vrouwensporten. Dat loont, de vrouwen wonnen tot dusverre 57 procent van de Chinese prijzen.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden