Invasie van Den Haag

Niet alleen onder armen en fundamentalisten groeit ressentiment tegen de Verenigde Staten. In augustus waarschuwde de Democratische leider van de Amerikaanse Senaat Thomas Daschle, dat 'onze bondgenoten ons alleen zullen volgen als we onze kracht en welvaart gebruiken om gemeenschappelijke belangen na te streven. Alleen dan zal onze macht respect in plaats van ressentiment oproepen'. Met het wegvallen van de Koude Oorlog en een gemeenschappelijke vijand als bindmiddel verliezen de VS hun bondgenoten, zo redeneerde Daschle.

Hoewel Amerika weer een grote vijand en een 'grote coalitie' heeft, hebben de ressentimenten zich dieper genesteld dan Bush en de zijnen zich lijken te realiseren.

Tijdens de VN-conferentie voor het Permanent Strafhof voor oorlogsmisdrijven (ICC) in juli 1998 zag ik voor het eerst hoe diep. Na vijf weken onderhandelen over de tekst van het verdrag vond op de laatste avond de stemming plaats. De Amerikaanse war crimes ambassador was spierwit. Sommige van zijn delegatieleden huilden. De VS stemden tegen het verdrag dat de kroon op de nieuwe wereldorde had moeten worden. Toen dit tot de vergadering doordrong, golfden de afkeer en het ressentiment door de zaal.

Sindsdien is het isolationisme van de VS slechts toegenomen. Een dieptepunt, dat lachwekkend zou zijn als het niet zo misdadig was, is het voorstel tot de American Servicemembers' Protection Act. De VS vrezen vooral dat Amerikaanse militairen kunnen worden vervolgd, zelfs nu de VS geen partij zijn bij het verdrag. Om dat te voorkomen, stelt het wetsvoorstel sancties op medewerking aan het ICC. Iedere staat -behalve de Navo-vrienden en een paar andere uitverkorenen- die het verdrag ratificeert wordt uitgesloten van militaire steun. De VS zullen alleen nog deelnemen aan VN-vredesmissies als van te voren straffeloosheid aan de Amerikanen is verzekerd. En tot slot krijgt de president de bevoegdheid 'alle noodzakelijke middelen aan te wenden' om Amerikaanse militairen die in Den Haag worden gedetineerd, te bevrijden. Het wetsvoorstel wordt dan ook spottend de The Hague Invasion Act genoemd. Het gebrek aan respect van de Amerikanen voor de rest van de wereld wordt nergens zo duidelijk als in dit voorstel. President Bush is een voorstander van het ICC, zolang er maar geen Amerikanen worden berecht. Dat de hele wereld zo'n hof wil en dat de enige tegenstemmers Irak, Libië, Israël, Katar, Iran en China waren, stemt de Amerikanen niet tot bescheidenheid. Dat de bondgenoten in deze naar Amerikaans oordeel deels 'schurkenstaten' zijn, evenmin.

We zien het voor ons. De VS, in het geheim geholpen door de elite-commando's van Tony Blair en Ariel Sjaron, bestormen de muren van de Scheveningse gevangenis of landen met helikopters op de binnenplaats.

Zullen alleen Amerikaanse militairen een aanval op Den Haag waard zijn of ook de vele huurlingen van de VS? De moordenaars en drugsproducenten van de Noordelijke Alliantie bijvoorbeeld. Hun aansprakelijkheid voor oorlogsmisdrijven zou wel eens tot aansprakelijkheid van de Amerikaanse top kunnen leiden. Reden genoeg, lijkt me, om ze uit handen van het Haagse 'schurken-hof', zo genoemd door senator Tom DeLay, te houden.

Maar misschien zal het ICC uiteindelijk toch nog medewerking van de Amerikanen krijgen. Ze moeten wel, zoals Benjamin Barber, oud-adviseur van Clinton, tegen de VPRO zei: ,,We hebben nu de verantwoordelijkheid om een wereld te scheppen die onze democratische idealen vertegenwoordigt, willen we tenminste onze veiligheid waarborgen en onze bevolking beschermen''.

In Rome huilden VS-delegatieleden, de besten onder de internationaal humanitair juristen, om hun vermorzelde idealen. Zij zouden nu wel eens onverwachte steun kunnen krijgen van de pragmatici. Na de export van minachting is export van respect bittere noodzaak.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden