Inval Irak was slecht voor christenen in M-Oosten

De aanslag op de Koptische kerk in Cairo lijkt het werk van Al-Kaida, dat tuk is op het zaaien van tweedracht.

Luid en duidelijk protesteerden de kerken in het Midden-Oosten toen zich aftekende dat de VS plannen maakten om Irak binnen te vallen, en een einde te maken aan het regime van Saddam Hoessein. Ze deden dat vanuit de ervaring dat westerse inmenging, de spanningen tussen christenen en moslims in hun landen doet toenemen. Er werd niet erg naar hen geluisterd.

Op 1 april 2003 keerde de orthodoxe patriarch van Antiochië, Ignatius IV Hazim, zich namens alle christelijke kerken in het Midden-Oosten tegen de Amerikaanse inval: „We zijn tegen het geweld jegens Irak. Iedere daad die resulteert in het doden van mensen is verwerpelijk, en niets rechtvaardigt dat een mens een ander mens vermoordt.”

Onder het bewind van Saddam Hoessein telde Irak in 1987 1,3 à 1,4 miljoen christenen. Het was zo'n 5 procent van de bevolking. Sinds de inval van de VS in 2003 is het aantal christenen meer dan gehalveerd tot 600.000. Christenen worden veracht omdat ze geassocieerd worden met de christelijke Verenigde Staten en omdat sommige christenen met Saddam Hoessein hebben samengewerkt. Van de Iraakse vluchtelingen is veertig procent christen. Alhoewel buurlanden zoals Syrië, Jordanië en Egypte, de inval niet steunden, vangen zij miljoenen Iraakse vluchtelingen op.

De verstoring van de onderlinge verhoudingen is veroorzaakt door de westerse inval in Irak. De voorzitter van de Assyrian American National Coalition, Dr. Ebbo, stelt: „Onze bevolking was relatief stabiel voor 2003. Echter, de vervolging waaronder we hebben geleden sinds de oorlog, is verwoestend. De VS hebben een morele verplichting om ons voor een totale exodus uit Irak te behoeden.”

De christenen in Irak zijn nu, net als de sjiieten en de yazidi’s, doelwit van Al-Kaida, een paraplu van soennitische djihadstrijders die na de Amerikaanse inval in Irak is ontstaan, en onder leiding van Abu Mus’ab al-Zarqawi gericht is op het zaaien van sektarische haat en een soennitisch kalifaat wil stichten.

Sinds oktober dreigt Al-Kaida Irak met aanslagen op de Koptische kerk, en dreigt de beweging over te waaien naar Egypte. Al-Kaida eist de vrijlating van Camilia Shehata en Wafa Constantin, echtgenotes van Koptische priesters wier bekering tot de islam de gemoederen al maandenlang bezighouden in de Egyptische media. Ze zouden door de Koptische kerk verborgen worden gehouden, of misschien niet meer leven.

Nu de sjiieten in Irak de macht hebben, is de Koptische kerk een makkelijker doelwit. Bovendien zijn de reacties in het Westen heftiger als het om christenen gaat. En die heftige reactie is precies wat Al-Kaida beoogt, zegt Turki alFaisal, de Saoedische ambassadeur in de VS.

Alhoewel nog niet te zeggen valt wie er verantwoordelijk is voor de aanslag op Nieuwsjaarsdag op de Twee Heiligen Kerk in Alexandrië, blijkt wel uit de ’werkwijze’ en uit de omvang dat de organisatie onbekend is bij de Egyptische veiligheidsdiensten.

De situatie in Egypte is sowieso licht ontvlambaar op sociaal, economisch en politiek terrein door mensenrechtenschendingen en groeiende armoede. De zes procent christenen klagen daarnaast terecht over het eindeloos vertragen van bouwvergunningen voor kerken door de overheid en de christelijke ondervertegenwoordiging in het parlement. Kopten voelen zich gemarginaliseerd door moslims. De islamisten, ook de vreedzame, zijn net als alle andere liberale en seculiere oppositie door het regime buitenspel gezet en lijken ondergronds te gaan. De samenleving is vatbaar geworden voor groeperingen als Al-Kaida.

De angst van de christenen in het Midden-Oosten is bewaarheid geworden: de Amerikaanse aanval – met politieke steun van Nederland – heeft de spanningen tussen moslims en christenen dusdanig vergroot dat de christelijke aanwezigheid nu wordt bedreigd.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden