Intuïtie maakt robot menselijker

Het is een kwestie van tijd tot de computer de mens kan evenaren. Zelfs als het op kunst aankomt. Volgens hoogleraar recht en informatica Jaap van den Herik (68) is dit allemaal te danken, of te wijten, aan 'programmeerbare intuïtie'. Vandaag houdt hij zijn afscheidsrede in Tilburg.

Menselijke intuïtie is volgens u niet een irrationeel voorgevoel, maar wetenschappelijk te verklaren. Hoe komt u daarbij?

"Intuïtie is gedrag dat net zo logisch is als een keuze die je bewust maakt. Het verschil is dat zo'n gevoel van intuïtie voortkomt uit gedachtenprocessen en kennis diep in je brein, waar je je als mens niet bewust van bent. We noemen dat intuïtieve gedragsregels en proberen die in kaart te brengen. Met die gegevens kunnen we dat intuïtieve gedrag aan computers overbrengen."

Hoe leer je dat gedrag dan aan een computer?

"Eerst observeren we mensen en al hun intuïtieve gedragingen. Stel, persoon A werpt persoon B een boze blik toe. Dan vertoont B een intuïtieve reactie: hij kijkt boos, verbaasd of lacht wat bevreemd. Door het vastleggen van deze interacties creëren we langzamerhand en met veel experimenten een databank met allemaal intuïtieve patronen van een persoon. Met deze gegevens kun je bijvoorbeeld aardige of onaardige robots maken."

Wat gaan wij als burgers van deze ontwikkelingen merken?

"Dit soort technologie zal sluipenderwijs in de maatschappij terechtkomen. Momenteel wordt er in Eindhoven en Tilburg gewerkt aan de ontwikkeling van een mensachtige robot die leden van een huishouden minder energie moet laten verbruiken. Dit doet die robot op basis van die aangeleerde intuïtie. Wanneer iemand de thermostaat bijvoorbeeld heel hoog zet, zal die robot een streng gezicht laten zien. Als de persoon daar wat laconiek op reageert, leert die robot daarvan en probeert de volgende keer iets anders."

Volgens dezelfde techniek kan een computer op basis van bestaande kunst nieuwe schilderijen maken. Komt de robotkunstenaar eraan?

"Het zou best kunnen dat de mens in de toekomst niet meer zelf zal schilderen. Toch ik zou me daar geen zorgen om maken, we vinden altijd wel een reden voor ons bestaan."

Zijn robots en computers dankzij deze maakbare intuïtie in de toekomst nog te onderscheiden van de mens?

"Dat ligt natuurlijk aan het criterium van het onderscheid. Wat 'vlees en bloed' betreft blijft het onderscheid voorlopig echt nog wel bestaan. Op dit gebied voorzie ik nog lang geen problemen."

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden