Intiem genootschap te kijk

ENKHUIZEN (ANP) - Voor het eerst sinds de oprichting in 1951 treedt het Apostolisch Genootschap naar buiten. "Een historisch moment" , noemt woordvoerder H. Brand de opening van het expositie- en documentatiecentrum van het genootschap gisteren in de voormalige plaats van samenkomst aan de Westerstraat 172 in Enkhuizen. De tentoonstelling heet dan ook veelzeggend 'Een ongekend werk'.

"Tot de jaren zeventig bestond er bij het Apostolisch Genootschap geen enkele belangstelling voor onze geschiedenis" , aldus conservator E. Niessen. Alle aandacht ging uit naar de stormachtige ontwikkelingen die het genootschap toen doormaakte.

Voortkomend uit de apostolische beweging in Engeland in de 19e eeuw, die gericht was op de spoedige wederkomst van Christus, ontwikkelde het merendeel van de Nederlandse apostolischen zich onder leiding van apostel J.H. van Oosbree tot een gemeenschap die de nadruk legde op het "navolgen van de levenshouding van Jezus Christus hier en nu." Na afscheiding van de Duitse Neuapostolische Kirche richtte Oosbree's opvolger L. Slok in 1951 het Apostolisch Genootschap op. "Het was een hele stap van het fundamentalistische gedachtengoed en de dogma's naar de "inspiratie en bezieling" waar het nu bij deze apostolischen om draait.

De "dynamische ontwikkeling" van het genootschap sinds 1951 heeft Niessen verbeeld op golvende platen in het midden van de ruimte, die contrasteren met de rechte zijwanden die de geschiedenis van de adventistische apostolische beweging in de vorige eeuw in beeld brengen.

Op de platen in het midden is een collage te zien van uitspraken uit de 'weekbrieven' van apostel L. Slok en zijn zoon, die in 1984 de taak van "geestelijk leidsman" van zijn vader overnam.

Aangezien alle denkbeelden volgens het genootschap aan veranderingen onderhevig zijn, staat er over het genootschap weinig op schrift. De wekelijkse 'hartsuitingen' van de apostel vormen dan ook het belangrijkste houvast voor een weergave van de recente geschiedenis van het genootschap. Deze 'weekbrieven' vormen tevens het uitgangspunt voor de erediensten in den lande en in enkele immigrantengemeenten in Zwitserland, Australie, Zuid-Afrika, de Verenigde Staten en Canada.

"Door andere apostolische groepen, die nog steeds geloven in de spoedige terugkeer van Christus, worden wij als ketters gezien" , klaagt Brand, die het een "groot wonder noemt" dat zijn genootschap heeft weten te ontsnappen aan zijn "vreselijke geschiedenis van splinteringen en ruzies."

Zo ongeveer het enige dat het Apostolisch Genootschap nog met andere apostolische groeperingen verbindt, is de rol van de apostel, die niet zoals in het verleden in de letterlijke zin van het woord als 'gezondene' wordt gezien, maar wel als "geroepene om de functie van geestelijk leidsman te vervullen" .

De apostel is volgens Brand een "niet onfeilbare, maar richtinggevende centrale figuur, waarop de gemeenschap gericht is" .

Aan zending doet het genootschap met zijn ongeveer 25 000 leden niet, zegt Brand. "De intieme relatie die ieder lid met de apostel heeft is moeilijker vast te houden naar mate de gemeenschap groeit" .

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden