internet / Wikiscanner ontmaskert de mooi-maak-censor

Je bent bekende Nederlander en je ziet tot je grote vreugde dat onbekenden je zó belangrijk vinden dat ze op de webencyclopedie Wikipedia een pagina over je hebben gemaakt. Jammer, erg jammer alleen dat ze ook hebben geschreven dat je eerste bedrijf door jouw fouten over de kop is gegaan.

Nog rottiger is natuurlijk dat ook verwezen wordt naar een interview met je vroegere partner waarin hij jou een overdosis ijdelheid toedicht. Al je mooie plannen zullen daardoor uiteindelijk mislukken, voorspelt hij.

Zoiets over jezelf op het internet is niet handig als je van plan bent een nieuw bedrijf te starten. Maar gelukkig staat het op Wikipedia, de encyclopedie die door iedereen bewerkt kan worden. Je hoeft bij het aanpassen je echte naam niet op te geven, dus ga je heerlijk anoniem de gegevens over jezelf ’verbeteren’. Even later staat er dat je door een faillissement veel ervaring hebt opgedaan en nu des te beter in staat bent nieuwe bedrijven te leiden.

Het is niet de bedoeling dat mensen en instanties pagina’s over zichzelf aanpassen. Dat komt immers de objectiviteit en neutraliteit van de encyclopedie niet ten goede. Maar ja, in zo’n geval als hier boven is de verleiding om het beeld over jezelf op te poetsen toch bijna onweerstaanbaar . . . ?

Sinds Wikipedia in 2001 van start ging, zijn al een paar keer mooi-maak-censors ontmaskerd. Zo herschreef het pr-bureau van rederij Trafigura tot drie keer toe de pagina’s over het gifschip Probo Koala. En Microsoft bleek achter het aanpassen van stukken over zijn software te zitten. De Nederlandse diskjockey en ict-goeroe Adam Curry veranderde een zin zodanig dat het fenomeen podcasten niet ’volgens hem’ maar ’dankzij hem’ in 2004 was ontwikkeld.

Dat je bij Wikipedia anoniem stukken kunt bewerken en toch door de mand kunt vallen, is te danken aan het feit dat de encyclopedie bijhoudt vanaf welk ip-adres de bewerking geschiedt. Wie in www-land de weg weet, kan geheel legaal achterhalen wie de eigenaar van zo’n ip-adres is.

Tot nu toe leverde dat al leuke onthullingen op, maar het bleef bij slechts een paar van zulke ontmaskeringen. Daar is sinds een paar dagen radicaal verandering in gekomen. Vooraan kan elke mooi-maker van pagina’s over zichzelf of een eigen bedrijf in een mum van tijd aan de schandpaal worden genageld. Dat hebben we te danken aan de Amerikaanse student Virgil Griffith. Als je je afvraagt wie een bepaalde pagina op Wikipedia heeft (her)schreven, zoekt zijn programma Wikiscanner voor jou razendsnel naar de eigenaren van de ip-adressen die daarbij zijn gebruikt.

Zo weten we nu dat mensen werkend op CIA-computers gegevens over de Amerikaanse invasie van Irak in 2003 hebben aangepast. En dat alinea’s over mogelijke gezondheidseffecten van Pepsi Cola en andere cola’s vanaf Pepsi-computers uit Wikipedia zijn verwijderd.

Wellicht dat de wikiscanner potentiële mooi-makers er voortaan van zal weerhouden om even snel en anoniem de eigen geschiedenis te herschrijven. Dat zou de betrouwbaarheid van de ’encyclopedie van iedereen’ ten goede kunnen komen. Oprichter van Wikipedia Jimmy Wales vindt de scanner dan ook ’prachtig’ en steunt het gebruik ervan van harte.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden