Internet voor de armen, en marktaandeel voor Facebook

De aquila, die namens Facebook internet moet gaan verspreidenBeeld AP

Facebook presenteerde vannacht de eerste van de drones die namens het bedrijf overal op de planeet internettoegang moeten gaan verspreiden. Een loffelijk streven, of een agressieve strategie om nog meer marktaandeel binnen te harken?

Als manna uit de hemel, zo dalen straks vanuit op grote hoogte vliegende drones krachtige laserstralen neer op die deerniswekkende delen van onze planeet die tot nog toe van de zegeningen van het internet verstoken moesten blijven.

De laserstralen brengen bereik, en daarmee ontwikkeling en verbondenheid naar de twee derde van de wereldbevolking die geen toegang heeft tot het internet. Maar ze helpen ook ons, geprivilegeerden die al jarenlang achteloos onze mail checken op ons mobieltje, doordat ze ons toegang geven tot zoveel meer stemmen en verhalen die tot nu toe verborgen bleven, en niet de kans kregen om op te bloeien.

Internettoegang voor de hele planeet, dat is het moderne sprookje dat Mark Zuckerberg, de oprichter van Facebook, probeert te verwezenlijken, met zijn liefdadigheidsorganisatie internet.org. Gisteravond presenteerde hij de 'Aquila' aan de wereld: een drone die de spanwijdte heeft van een Boeing 737, toch minder weegt dan een auto, en die - hoe kan het ook anders - op zonne-energie vliegt. De Aquila is slechts de voorhoede van een armada van drones die internettoegang tot in de meest onherbergzame uithoeken van de aarde gaan uitstralen.

Addertje onder het gras
Maar is het wel pure liefdadigheid? Veel critici van het project denken dat er ook een flinke commerciële adder onder het gras zit. Dat blijkt wel uit het feit dat ook Google, onder de noemer 'Project Loon' een vergelijkbaar initiatief opgezet heeft.

Als het echt alleen maar om het belangeloos brengen van internet aan de armen ging, dan zouden Google en Facebook natuurlijk de handen ineen kunnen slaan. Maar dat doen ze niet.

Netneutraliteit
Integendeel, het lijkt erop dat ze elkaar met hun droneprojecten marktaandeel proberen af te snoepen. Zo was er eerder dit jaar flinke kritiek op een initiatief van Facebook in India: in samenwerking met een lokale telecomprovider bood internet.org daar gratis internettoegang aan, aan mensen die normaal niet voor hun data konden betalen.

Alleen kregen die mensen niet toegang tot het héle internet. Ze kregen toegang tot Facebook, en een aantal apps van partners. Maar wie iets op wil zoeken, die zoekt allereerst tevergeefs naar Google, toch een belangrijk deel van de internetbeleving van de rest van de wereld. Of je de digitale kloof dicht door armen af te schepen met een uitgeklede versie van internet, daaraan twijfelen veel critici in India.

Maar daarnaast heeft Facebooks drone-internet nog een marktverstorend gevolg, zo betoogde technologiecriticus Evgeny Morozov bijvoorbeeld in de New York Times. Want als twee derde van de planeet straks inderdaad een door Facebook gecontroleerde internettoegang heeft, dan zouden bouwers van apps en diensten wel gek zijn om nog iets te lanceren die niet afgestemd zijn met Facebook.

Mark Zuckerberg voelt zich overigens niet aangesproken door die kritiek. "Als je niet kunt betalen voor internettoegang, is het altijd beter om een beetje toegang en een beetje stem te hebben dan helemaal niets", zo schreef hij in een opiniestuk in de Hindustan Times.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden