Internet nekt de mysterieuze rabbijn

Inzichten, geselecteerd uit

Haaretz


Israëls almachtige rabbijnen zijn verslagen. Ondanks hun felle strijd tegen de verderfelijke buitenwereld is het ze niet gelukt de computers en de smartphones te weren. Ook hun huidige gevecht tegen WhatsApp is tot mislukken gedoemd. Met vergaande gevolgen, ook voor hun eigen status.


Nog niet zo lang geleden heerste in de ultraorthodoxe gemeenschappen een klein aantal machtige rabbijnen, hun woord was wet. Maar, zo schrijft de Britse journalist Anshel Pfeffer, "in tijden van internet is er geen plaats voor deze in geheimzinnigheid gehulde en door mythes omgeven meesterrabbijnen. Elke roddel over hun zwakheden en hun ware aard, vroeger alleen bekend bij een paar bevoorrechten, vindt nu zijn weg naar de sociale media."


In de seculiere wereld kan internet fake nieuws creëren; in gesloten religieuze gemeenschappen, waar leiders van oudsher vertrouwden op ondoorzichtigheid, doodt de online transparantie alle legendes. Bovendien is kennis nu binnen ieders bereik. Een orthodoxe jood kan zijn eigen rabbijn kiezen, zelfs shoppen voor een second opinion. Het is het nieuwe doe-het-zelfjodendom.


economist.com


Gaat de robot de mens vervangen, net zoals honderd jaar geleden het gemotoriseerde voertuig het paard verdreef? Sommige futuristen zien in het lot van de paarden een waarschuwing: het paard was economisch onmisbaar tot het dat niet meer was. Tussen 1918 en 1960 liep het aantal werkpaarden en -ezels in de VS terug van 21 miljoen naar 3 miljoen. Volgens een recent Amerikaans onderzoek, 'Robots and jobs', nam tussen 1990 en 2007 één industri-ele robot per duizend werknemers de baan van zes werknemers over. Met momenteel twee robots op de duizend zijn dat dus twaalf banen. Maar die robotisering begint nog maar net.


De opbrengst van de 'motorisering' kwam destijds niet het platteland ten goede. En ook nu vloeien de winsten naar aandeelhouders ver van de fabrieken waar de automatisering plaatsvindt. Die nieuwe rijken sparen hun winsten vaak op, herinvesteren niet. Met als gevolg minder vraag en een zwakkere economie, die ook weer banen kost, aldus de onderzoekers. "De mens wordt misschien niet de weide in gestuurd, maar de gelijkenis met paarden is ongemakkelijk groot."


The Guardian


Europeanen hebben het nog nooit zo goed gehad, verzucht columniste Natalie Nougayrède in de week dat de Britse premier May het sein gaf voor de Brexit. Ze waarschuwt dat het o zo makkelijk is het Europese project met al zijn tekortkomingen te bekritiseren, en dat het moeilijker is te zien wat er allemaal bereikt is, en waar mensen buiten die regio zo naar verlangen. Zoals de Russische demonstrant die maar één wens had: "Net zo'n normaal, modern leven leiden als mensen in de rest van Europa." Feit is dat Europa een welvarend anker biedt in een instabiele wereld. Velen verlangen ernaar er te wonen en een toekomst voor hun kinderen op te bouwen.


"De Brexit is een treurige verspilling", schrijft Nougayrède, "maar de EU is niet op sterven na dood, tenminste niet als Frankrijk Le Pen verwerpt. Veeleer lijdt Europa aan een midlifecrisis, de levensfase waarin mensen beseffen dat hun dromen (astronaut worden, ballerina of neurochirurg) niet meer uitkomen. Het betekent niet dat wat we bereikt hebben niets waard is; we zouden het moeten koesteren."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden