JAN VRAAGT DAAN

Internet is als woekerend onkruid, maar: van wie is dat onkruid eigenlijk?

Jan Beuving. Beeld Maartje Geels

Jan Beuving en Daan van Eijkvormden samen het (wetenschaps)cabaretduo Jan & Daan. Jan is wiskundige en theatermaker. Daan is natuurkundige aan de University of Wisconsin in Madison, VS. Om de week stellen zij elkaar hier een vraag.

Ha Daan,

Gisteren werd de nieuwe privacywet van kracht. Dat wil zeggen: bij ons in Europa. Jij hebt daar in Amerika nergens last van. Stevo Akkerman schreef woensdag in zijn column dat hij een online training over privacy had gedaan. Het eerste wat hij moest doen was zijn wachtwoord wijzigen, maar, zo zei hij: 'Dat doen we elk kwartaal al, en ik voel het moment naderen dat ik door al mijn leestekens, cijfers en hoofdletters heen ben.'

Een eenvoudig rekensommetje leert dat je bij een wachtwoord van acht posities, en ongeveer 75 voor wachtwoorden bruikbare tekens op je toetsenbord, een slordige 1 biljard verschillende wachtwoorden kunt maken. Als je elk kwartaal je wachtwoord wijzigt, doe je er 250 biljoen jaar over voor je door alle mogelijkheden heen bent. Dit neemt niet weg dat Stevo het moment kan voelen naderen, want het komt natuurlijk dichterbij, maar we kunnen hem geruststellen: hij zal het niet meemaken.

Waar we hem vermoedelijk niet gerust kunnen stellen is op het privacyvlak. Internet is een woekerend onkruid, dat zich in alle kieren van het bouwwerk van onze beschaving heeft genesteld. In dat onkruid zit steeds meer informatie over ons. Het is overigens ook een prachtig onkruid - het redt levens, het vergemakkelijkt dingen, deze krant had niet zonder internet op de mat van de lezer kunnen vallen. Laat staan op een tablet. Maar de mens heeft met het internet iets bedacht waar we - net als elektriciteit bijvoorbeeld - niet meer zonder kunnen. En het blijkt allengs minder onschuldig.

Ik vraag me vooral af: van wie is dat onkruid? Volgens mij is het van iedereen: iedereen kan internetaanbieder worden. Maar andere gevaarlijke wetenschappelijke ontdekkingen - atoomwapens bijvoorbeeld - zijn geregeld onder overheidsvlag en in internationale verdragen.

Mijn vraag aan jou is nu: zou zoiets voor internet ook niet moeten gelden? Of zijn we te laat? En, de bijbehorende filosofische vraag is: van wie is kennis eigenlijk?

Daan van Eijk. Beeld Maartje Geels

Dag Jan,

Aha! Ik dacht al: waarom krijg ik zoveel e-mailtjes van bezorgdiensten, muziekdiensten en internetgiganten om nog maar eens een keer naar hun eindeloze, saaie gebruikersovereenkomsten te kijken? Maar er is dus een nieuwe wet ingegaan. Had ik gemist.

Misschien komt het doordat ik in Amerika woon en minder Nederlands nieuws tot me neem (geloof me, er is hier al genoeg nieuws). Of misschien komt het wel doordat ik privacymoe ben. Ik was namelijk gebleven bij een 'sleepwet' en bijbehorend referendum dat sowieso terzijde geschoven ging worden.

Daarom heb ik zojuist moeten opzoeken wat het verschil is tussen die sleepwet (officiële naam Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten 2017) en de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG, maar GDPR in het Engels om het makkelijk te houden). Ik snap niks van alle juridische taal, maar volgens mij zeggen de namen veel. Sleepwet: niet zo goed voor je privacy. Gegevensbescherming: een stuk beter voor je privacy.

Om je vraag te beantwoorden: die AVG is nou juist een manier om privacyschendende internetbedrijven aan banden te leggen. Let op: dat is iets anders dan het internet zelf aan banden leggen. Dat wordt natuurlijk ook geprobeerd door bepaalde regimes, maar dat lijkt me uiteindelijk zinloos en niet de juiste oplossing.

De vraag is of deze nieuwe wet op tijd, dan wel genoeg is. Van al die e-mailtjes die ik ontvang krijg ik namelijk het gevoel dat er weinig verandert, behalve dat ik misschien zelfs wel minder controle krijg over mijn gegevens. Wat te denken van deze mededeling: 'Maak je geen zorgen, er zijn geen verrassingen! We hebben geen wijzigingen aangebracht in waarvoor [sic] we jouw persoonlijke gegevens gebruiken - we hebben zojuist de extra gegevens voor je toegevoegd.' Wacht even: toegevoegd? Wat dan precies? En waarom?

Of een andere instantie die me meedeelt dat ik vanaf 25 mei automatisch akkoord ga met hun nieuw privacybeleid. Het zal wel goed zijn. Toch?

Uiteindelijk is wetenschappelijke kennis van niemand én van iedereen. Maar wie er kennis neemt van jouw privégegevens, daar heb je zelf de hand in. De beste privacybescherming is weggaan bij krankzinnige bedrijven als Facebook. Ik heb dat jaren geleden al gedaan en dat bevalt nog steeds uitstekend.

Lees ook: Wat is de kans dat in een groep mensen twee mensen op dezelfde dag jarig zijn?

Daan van Eijk was in april jarig, wat hem deed denken aan aan het verjaardagsprobleem.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden