Internationale opinie

Voor de Verenigde Staten zullen de kosten van de oorlog in Irak binnenkort de verwachte kosten van het Kyoto-protocol –de internationale overeenkomst om de uitstoot van broeikasgassen te verminderen – overstijgen. We hebben het in beide gevallen over een slordige 300 miljard dollar. ,,Deze cijfers laten zien dat de regering-Bush onrealistisch optimistisch was in haar vooroorlogse voorspelling dat de totale kosten op ongeveer 50 miljard dollar zouden uitkomen’’, schrijft Cass R. Sunstein, professor in rechten en politiek in de Washington Post. ,,En dezelfde cijfers doen vragen rijzen over de claim van diezelfde regering dat de kosten van het Kyoto-protocol, in de woorden van Bush, ’ernstige schade’ zou toebrengen aan de economie van de VS.’’

Natuurlijk valt er veel af te dingen op zo’n vergelijking, erkent Sunstein, bij ’Kyoto’ gaat het om voorspellingen en de VS doen niet mee. Ook is het lastig om de totale kosten van een oorlog te bepalen. Sunstein: ,,Zo zijn er al 2000 doden gevallen en vele duizenden gewonden. Specialisten zijn het niet eens hoe deze kosten in geld uit te drukken. Ook zou er niet alleen naar de kosten, maar ook naar de verdiensten gekeken moeten worden. Wat krijgen de VS voor hun investering van 325 miljard in het Kyoto-protocol? Wetenschappers zijn het er over eens dat Kyoto pas rond het jaar 2100 een kleine deuk in de klimaatverandering oplevert. Verdedigers van Kyoto kunnen aanvoeren dat het nieuwe technologie stimuleert die op den duur voor grotere reducties van uitstoot kunnen zorgen.’’

,,Voor de VS zouden de kosten van de oorlog kunnen oplopen tot 1000 miljard dollar. Maar als de oorlog zorgt voor een grote vermindering van het risico van terroristische aanslagen, is het geld goed besteed geweest. Maar het centrale punt blijft staan: dat de kosten van een opmerkelijk ambitieuze poging om het probleem van klimaatverandering aan te pakken wordt overschaduwd door de almaar groeiende prijs van de oorlog, zowel voor Amerika als voor de rest van de wereld.’’

In de New York Times grijpt schrijver William H. Gass de 150ste geboortedag van Sigmund Freud (6 mei) aan om na te gaan wat er van zijn erfgoed is gebleven. ,,Niemand anders bekommerde zich zo om ons innerlijke leven’’, betoogt hij onder meer. ,,Freud stuurde ons steeds verder naar binnen. We vonden het heerlijk om complex te zijn, we vonden het fijn dat ons ’onderbewustzijn’ nooit iets vergat, dat ons verleden geen verleden was, maar deel van het heden; we hielden van de manier waarop Freud –als een schrijver– aandacht had voor kleine, gewone dingen, en ons liet zien dat niets in onze triviale levens werkelijk triviaal was; we vonden het fijn dat onze ziekten in feite over ons gingen en niet over de ziekten; dat de duisternis in ons zelf universeel was. (...) Het werd modieus om neurotisch te zijn, om in psychoanalyse te zijn en dat te kunnen betalen. En we hadden zoveel plezier dat we nauwelijks in de gaten hadden dat deze therapie –die zo lang duurde en zo veel kostte– niemand genas.’’

De zekerste manier om een goed idee te vernietigen is om het te organiseren, zegt Gass. ,,De tweede manier is om het te gebruiken om geld te verdienen. De derde is om discipelen aan te moedigen. Psychoanalyse werd een ideologie. De ideologie bewaakte zijn privileges, zijn geheimen, probeerde wanhopig om ’professioneel’ te blijven.

Maar als een filosofie van alledag, van het normale en ook het abnormale, daar heeft Freud nog steeds veel krachtigs te bieden. Hij helpt je om te begrijpen waarom je oude vader je nog steeds woedend maakt, ook al is hij al jaren dood. Of waarom woede soms zo bevredigend kan zijn. Of de werkelijke reden waarom u deze krant leest.’’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden