Interieur krijgt faire make-over

Hoe je je huis verduurzaamt, weten we intussen wel. Maar hoe maak je je huis fair trade? Kan dat wel? Peter Aalvink en Jenny Aalvink-Kanters zijn hard op weg.

Alles wat hier op tafel staat is fair trade", zegt Jenny Aalvink-Kanters (28) energiek. "De schaal komt uit Tunesië, die chocolade is van Tony Chocoloneley, de noten van Jack Klijn en de koekjes zijn van Max Havelaar." "Alleen de pepernoten niet toch?" vraagt haar man Peter Aalvink (29). "Natuurlijk wel!", zegt zij fel. "UTZ."

Ze zitten op een tweedehands Ikea-bank in hun sociale huurwoning in Utrecht en voeren gesprekken in jargon dat voor buitenstaanders nauwelijks te volgen is. Jenny en Peter zijn voorlopers op het gebied van fair trade. Hij werkt in de ICT, zij is tijdelijk arbeidsongeschikt en doet vrijwilligerswerk bij de Wereldwinkel. Hoewel ze het niet heel breed hebben, waren zij de eersten in Nederland die een heuse fairtrade-bruiloft organiseerden afgelopen mei.

Ook hun huis is 'waar mogelijk' fair trade ingericht. De woning ademt wereldwinkel. Op de vloer liggen kleedjes met etnische motieven en er staan veel houten accessoires. "Ik wilde eigenlijk een fairtrade-bamboevloer, maar mijn trouwjurk was een beetje duur", grinnikt Jenny en wijst naar het iets goedkopere, ecologisch gecertificeerde parket. "Zo werkt het bij ons", vult Peter aan. "Als we ons geen fair trade kunnen veroorloven of dat is er niet, dan gaan we voor ecologisch of tweedehands." Heel veel extra moeite kost hun eerlijke levensstijl hen niet. Ze halen hun boodschappen veelal bij de Plus, die veel fair trade in het assortiment heeft. Wijn en accessoires kopen ze bij de wereldwinkel, voor andere producten gaan ze online op zoek naar een eerlijke variant.

We beginnen de rondleiding in de keuken. Die is door de woningbouwcoöperatie ingericht. "Het nadeel van een huurhuis. Als we geld genoeg hebben, gaan we iets kopen. Dan kunnen we meer nadenken over eerlijke materialen." Gelukkig is de keuken wel gevuld met eerlijke producten. Op een plank staan wijnen van de wereldwinkel. De vriezer zit vol met Max Havelaarkoffie want daar blijft het lekker vers, in de kastjes staan eerlijke noten en de koelkast is gevuld met fairtrade-sappen. "Als mensen me vragen hoe je het best kunt beginnen, zeg ik altijd; met eten en drinken", vertelt Jenny. "Dat is de kleinste stap, want het is niet veel duurder dan niet-eerlijk eten."

Bij hun beiden begon het ook met eten. Peter organiseerde tijdens zijn studie economie een congres over voedselprijzen en nam zich toen voor om bewuster te gaan leven. Hij begon met minder vlees eten "want dat scheelde ook nog eens geld". Jenny leerde via studievriendinnen over voedselverspilling. Een tijdlang deed ze zelfs aan dumpsterdiving: rondsnuffelen in vuilniscontainers van supermarkten op zoek naar bruikbaar eten.

Sinds ze samen zijn, zijn ze over op fair trade. "Je noemt iets fair trade als het uit een derdewereldland komt, en iedereen die aan het product heeft gewerkt er een eerlijke prijs voor heeft gekregen", legt Jenny uit. "Daar zijn criteria voor. Producten kunnen via Max Havelaar het label krijgen, of van GOTS of de FairWear foundation, twee organisaties die controleren of kleding en textiel groen en eerlijk worden geproduceerd."

Ze kijkt vragend. "Ga je me niet vragen hoe ik zeker weet dat alle beloftes worden waargemaakt?" Ze lacht. "Dat weet je nooit. Natuurlijk is er corruptie, maar je komt nergens als je alles wantrouwt."

We lopen naar de woonkamer. In de hoek staat de beige gestoffeerde comfortabele stoel van Jenny's oma. Tweedehands en ze heeft er veel herinneringen aan. Maar hoe fair trade is tweedehands? "Het heeft natuurlijk geen fairtrade-label en je weet niet hoe het gemaakt is. Maar tweedehands meubels overnemen betekent tenminste dat je het milieu niet verder belast. Je CO¿-voetafdruk beperken hoort ook bij een fairtrade-levensstijl." En wat als die stoel anderhalve eeuw geleden is gemaakt door slaven? Zouden ze hem dan in hun woonkamer zetten? Peter is even stil. "Ik wel. Er zijn namelijk geen slavenhanden aan te pas gekomen toen wij hem overnamen. Daarnaast is het kwaad dan toch al geschied. Weggooien is slecht voor het milieu."

Jenny kijkt bedenkelijk. "Bij mij komt er meer emotie bij kijken. Als deze stoel door slaven is gemaakt, zou dat me in gewetensnood brengen."

Als je duurzaam wilt leven, kun je je geld het beste in je zak houden. Maar een fairtrade- levensstijl werkt een tikkeltje anders, vertellen de twee als we naar hun kledingkast lopen. "Als je niets meer koopt, neemt de handel af en verhongeren de mensen in derdewereldlanden", zegt Peter. Het is volgens hem beter om juist te blijven consumeren, maar wel duurzaam en eerlijk. "Mensen komen voor bomen", vat hij zijn visie samen. "Ik geloof dat als je mensen in arme landen beter betaalt, ze vanzelf milieubewuster gaan leven." "Het gaat erom dat je niet alleen nadenkt over het verminderen van vervuiling", zegt Jenny, "maar ook hoe je je positieve impact vergroot. Dus recyclen èn fair trade kopen."

Fairtrade-kleding is duur. Hoe doe je dat met een beperkt budget? "Minder kopen", zegt Jenny. Maar betekent dat dan niet dat de arbeiders in derdewereldlanden verhongeren? Haar echtgenoot schudt zijn hoofd. "Je koopt misschien minder spullen, maar geeft wel hetzelfde geld uit als iemand die bij de H&M koopt. Alleen van jouw geld komt vijf keer meer bij de fabrieksarbeiders of katoenboeren terecht", rekent hij voor.

Een mooie theorie, maar toch is hun kledingkast slechts voor een kwart gevuld met fairtrade-kleding. Het grootste deel is tweedehands en een klein deel zelfs helemaal niet eerlijk. "Gekregen, of uit de tijd dat ik nog niet fair trade leefde", legt ze uit. "Weggooien is zonde."

Ten slotte komen we aan bij de slaapkamer. Hier staat de grote fairtrade-trots van het stel: het bed. Het frame is tweedehands, maar het matras, de dekens, de kussens, de slopen èn de lakens zijn fair trade èn ecologisch. "We moesten er lang voor sparen, maar het voelt fantastisch om erin te slapen", zegt Jenny.

Het vinden van een fairtrade-matras was niet ingewikkeld. Jenny: "Er zijn meerdere merken. Wij hebben onze gekocht bij Yumeko. Daar komen ook onze kussens, beddegoed, deken en handdoeken vandaan. Ze zijn fair trade en ecologisch." Hoeveel duurder dit bed is dan een niet-eerlijke variant, weten de twee niet. Peter wil meteen gaan googelen. Maar Jenny wil daar niet aan. "Het maakt mij niet uit. Ik wil geen slavenhandjes aan mijn bed. Ik spaar liever lang voor een fairtrade-matras, dan dat ik iets fouts koop."

Dat dit lastig is, valt op als je door hun huis loopt. Dan zie je dat vooral de accessoires in het huis fair trade zijn: de kussens op de bank, de waxinelichthouders naast het bed en de lijstjes aan de muur. Hoe zit het met de minder voor de hand liggende dingen? Het plafond? Of de plant daar in de hoek? En de verf op de muur, is die ook fair trade of ecologisch? Peter lacht. "Daar heb ik helemaal niet aan gedacht."

Hij kijkt zijn vrouw aan. "Best confronterend hè, zo'n interview. We hebben zo ongeveer alles wat er te koop is, maar het is nog niet genoeg." "In een ideale wereld waren er ook fair trade Gamma's en -Ikea's", zucht Jenny."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden