Integriteit ministers Curaçao betwist

Commissie-Rosenmöller: Drie bewindslieden, onder wie premier, zouden screening niet doorstaan

Op Curaçao is dit weekeinde onrust en irritatie ontstaan over het rapport van de commissie-Rosenmöller, waarin staat dat het 'heel onwaarschijnlijk' is dat alle ministers in de huidige regering integer genoeg zijn voor hun ambt.

Uit het onderzoek dat de voormalig leider van GroenLinks samen met ex-ING-topman Cees Maas verrichtte, blijkt dat zeker drie ministers op het eiland een gebruikelijke screening niet zouden doorstaan. Een van hen is minister-president Gerrit Schotte.

Tegen het drietal zijn in totaal tientallen meldingen gedaan bij het zogenoemde Meldpunt Ongebruikelijke Transacties, dat duidt op mogelijke witwaspraktijken. De ministers hebben ook 'aanzienlijke achterstanden in de betaling van belastingen en de afdracht van sociale premies', schrijft de commissie. Enkele bewindslieden zouden zich mogelijk ook schuldig hebben gemaakt aan verduistering.

Rosenmöller wil dat een 'commissie van wijzen' de integriteit van alle regeringsleden onderzoekt. Het parlement van Curaçao dient daar opdracht toe te geven. Mocht het eiland daar niet toe bereid zijn dan zou Nederland moeten ingrijpen. Die mogelijkheid is er volgens de wetten van het koninkrijk, wanneer de 'deugdelijkheid van bestuur' in een van de andere landen (Curaçao, Aruba, Sint-Maarten) in gevaar komt. Het is een machtsmiddel dat volgens Rosenmöller als 'ultimum remedium' kan worden gebruikt.

Nederland zal in dat geval zonder twijfel 'neo-kolonialisme' worden verweten. De commissie ziet liever dat Curaçao het onderzoek verricht. Haar onderzoeksrapport draagt de naam 'Doe het zelf'.

Het is zeer de vraag of op het eiland voldoende draagvlak is om het diepgewortelde systeem van vriendjespolitiek en corruptie kritisch tegen het licht te houden. Leider Helmin Wiels van regeringspartij Pueblo Soberano ('Soeverein Volk') verwees het onderzoek onmiddellijk naar de prullenmand: "De commissieleden hebben hier vakantie gehouden en een rapportje geschreven om daarna hun cheque te krijgen." De drie bekritiseerde ministers hebben dit weekeinde niet gereageerd.

Rosenmöller en Maas startten hun onderzoek in augustus op verzoek van minister Donner (CDA, koninkrijksrelaties), omdat de Curaçaose minister-president al maanden vechtend over straat gaat met president-directeur Emsley Tromp van de Centrale Bank van Curaçao en Sint-Maarten (CBCS). De twee beschuldigen elkaar openlijk van fraude en corruptie. De commissie noemt dit 'schadelijk voor de publieke instituties die zij vertegenwoordigen, schadelijk voor het land en daarmee schadelijk voor de bevolking'. De Algemene Rekenkamer van Curaçao doet momenteel onderzoek naar de aantijgingen.

Het eiland heeft sinds 10 oktober 2011 een autonome status binnen het koninkrijk. De nieuwe premier Schotte ontsloeg de baas van de Veiligheidsdienst, die daardoor niet kon oordelen of de aangetreden bewindslieden 'ministeriabel' waren.

De commissie oordeelt dat patronage 'geen nieuw verschijnsel is' op Curaçao (130.000 inwoners), maar 'aard en omvang' zijn veranderd. Nog meer dan voorheen heerst er een 'cultuur van angst'; mensen zijn bang kritiek te uiten op machthebbers vanwege de vrees voor represailles. De onderzoekers stuitten op 'groeiende onrust en wantrouwen onder brede lagen van de samenleving'. Rosenmöller: "Dit alles moet tot op de bodem worden uitgezocht."

Waar worden de ministers van beschuldigd?
Minister-president schotte zou rekeningen betalen met cheques die op naam staan van een keten van pompstations op Curaçao.

heeft tegen een lokaal radiostation gezegd dat als hij publiekelijk in een kwaad daglicht wordt gezet, hij ervoor zal zorgen dat er drugs worden gevonden in het kantoor van een journaliste. Hij zei later dat het een grapje was.

De minister van financiën zou, kort nadat Girobank als huisbankier van de overheid werd benoemd, hebben verlangd dat zijn eigen beveiligingsbedrijf het beveiligingscontract van diezelfde bank kreeg.

Toen de eigenaren van een resort een 'tax holiday' (tijdelijke vrijstelling van belastingbetaling) aanvroegen, zou de Minister van financiën Jamaloodin pas zijn handtekening hebben willen zetten als hij in ruil een stuk grond van het resort kreeg om er een appartementencomplex te laten bouwen.

Het OM op Curaçao heeft besloten geen strafrechtelijk onderzoek naar de minister-president te starten. Het onderzoek naar de andere twee ministers loopt nog.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden