Integriteit door goede deugdenethiek

In zijn stuk 'Integriteit kun je niet meten, wel bespreken' (Opinie, 3 april) betoogt Gerard Schouw dat voortdurend bewustzijn de oplossing is voor integriteitvraagstukken. Het is meer in de goede richting dan het voorstel van Van Kleef en Van Wijngaarden (Opinie, 26 maart), die psychologische tests propageren. Schouw wil dat we erover praten. Erover praten is echter te vrijblijvend.

Wellicht kunnen we hier leren van een beroepsgroep die door schade en schande al veel over integriteit heeft geleerd. De medische beroepsgroep kwam de afgelopen decennia door bijvoorbeeld de affaire-Jansen Steur hehaaldelijk negatief in het nieuws. De beroepsgroep tracht het vertrouwen van de patiënt terug te winnen.

Waar de discussie onder artsen zich aanvankelijk toespitste op professioneel gedrag - hoe gedraagt een 'goede dokter' zich? - werd de vraag later: wat is de juiste attitude van een 'goede dokter'? Nemen we genoegen met een collega die zich goed gedraagt, of moet ook 'de binnenkant' goed zijn? Mede omdat die binnenkant zo lastig is te meten, draaien de vragen rond 'de goede dokter' nu rond professionele identiteitsvorming.

Ook voor politici zou je vragen kunnen opwerpen: Wat is een goede bestuurder of volksvertegenwoordiger? Over welke kwaliteiten moet hij beschikken? Die vragen zijn te beantwoorden vanuit de deugdenethiek. Die richt zich op de persoon die een bepaalde actie onderneemt, in plaats van de handeling of de uitkomst daarvan. Dit werpt een ander licht op de zaak en gaat verder dan het 'niet te meten, wel bespreken' van Schouw.

In de praktijk is het ontwikkelen van een professionele, integere identiteit hard werken, een leven lang. Integriteit is bij uitstek een deugd en moet ook zo benaderd worden. Deugden ontwikkel je door reflectie op jezelf. Dat is spannend, want daarbij gaat het dus écht ergens over. Welke deugden waren in het gedrang? Hoe wil ik die deugden verder ontwikkelen? Dit kan in trainingen, functioneringsgesprekken, in het openlijk bespreken van fouten of in het zelf laten opschrijven van gedragscodes.

Leidinggevenden zijn hierbij van onschatbare waarde, als rolmodel. Maar ook om te zorgen dat het niet blijft bij 'bespreken' en 'bewustwording'. Deugden zijn zo navigatiekaart en baken. Psychologische tests en bewustwording zijn daarbij niet meer dan een begin.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden