Integreren, maar Turk blijven

Is Ugur Yildirim een landverrader of niet? Deze vraag heeft de Turkse pers lang beziggehouden. Ugur Yildirim, voetballer en tot vorig jaar uitkomend voor de eredivisieclub sc Heerenveen, had de keuze gemaakt om voor het Nederlandse elftal te spelen en niet voor het rood-wit van Turkije.

De Turkse Nederlander is tegenwoordig zo uit vorm dat hij met moeite de reservebank van een Turkse middenmoter haalt. Toch hebben vele Turken hem zijn keuze niet vergeven. Immers, was het niet Atatürk, vader der Turken, die een einde had gemaakt aan alle discussies over de kwaliteit van het Turkse ras door te zeggen: ’Turk, het edele bloed dat je nodig hebt is ruimschoots aanwezig in je aderen!’

Turkse gastarbeiders in Europa zijn niet populair in eigen land. In de jaren zeventig al niet, omdat deze jonge plattelanders in dure auto’s terugkwamen, patserig deden en er af en toe een Duits woordje als scheisse uit flapten. Maar dat was eigenlijk alles. Deze mannen van het noeste werk waren hun Turkse identiteit geenszins kwijtgeraakt.

Met hun zonen en dochters loopt het anders. Turkije hunkert namelijk naar de tijden dat de Turken in Europa regelmatig, en véél geld naar het moederland stuurden.

De nieuwe generatie Turken in Europa grijpt weliswaar elke gelegenheid aan om op straat met Turkse vlaggen te wapperen om te laten zien hoe trouw ze zijn aan de Turkse identiteit. Maar Turkije heeft niet veel aan hen als het gaat om investeringen in het moederland of financiële hulp aan familie in Turkije. Een onderzoek van het bureau voor de statistiek van de Turkse overheid vorig jaar wees uit dat het bedrag dat Turken in Europa in 2005 hadden gestuurd was geslonken tot 800 miljoen dollar. In 1998 was dat bedrag maar liefst 5,5 miljard dollar.

Verklaring voor deze afname is dat de nieuwe generatie in tegenstelling tot hun ouders in Europa zelf investeert door er huizen te kopen en bedrijven te beginnen. De jongere generatie doet ook niet aan het onderhoud van familie. Daar zijn de Turkse jongeren te individualistisch voor.

Turkije heeft ook problemen met de instelling van jongere Turken uit Europa. Nationalistisch als het volk is, kan men niet begrijpen dat iemand met Turkse ouders zich niet honderd procent Turks kan voelen. Voetballer Ugur Yildirim is namelijk niet de enige die een Europees land boven Turkije heeft verkozen. Ook vele Turks-Duitse voetballers kiezen voor die Mannschaft.

Ook acteurs, regisseurs en schrijvers met Turkse wortels verklaren dat ze meer Duits, Belgisch of Nederlands zijn dan Turks. De grootste opwinding veroorzaakte de bekende regisseur Fatih Akin, die onder meer de film ’Gegen Die Wand’ heeft gemaakt. Hij zei in een interview: ’Als door de toetreding van Turkije tot de Europese Unie mijn zes euro vijf euro wordt, ben ik tegen Turkije bij de EU’. Deze uitspraak werd met verbijstering onthaald.

Turkije wil zijn eigen Turken allerminst opgeven. Elk staatshoofd dat een Europees land bezoekt, zegt tegen landgenoten aldaar steevast dat ze beter hun best moeten doen voor Turkije door sterker te lobbyen. De wens in Turkije is eigenlijk dat Turken in Europa perfect integreren in de landen waar ze leven, de taal vlekkeloos spreken, maar geen gram van hun Turkse identiteit kwijtraken. Maar dat blijkt een illusie.

Want, een dergelijk perfect geïntegreerd meisje dat vlekkeloos Duits sprak, Sibel Kekilli, koos ervoor om net als haar Duitse vriendinnetje in pornofilms te spelen. Simpelweg omdat het veel geld opleverde. De eerste vrouwelijke pornoster met een Turkse naam was een feit.

Haar vader, een eerste generatie gastarbeider, liet op de Turkse televisie de tranen rollen. De man kreeg bijval van heel Turkije.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden