Integratie? Migrant, houd u gewoon aan de wet

Integreren? Aanpassen? Oké. Maar waaraan dan? Dé Nederlandse identiteit bestaat immers niet, betoogt prominent PvdA-lid Sander Terphuis.

De discussie over integratie laait eens in de zoveel tijd weer op. Dat is al jaren zo. Niets nieuws onder de zon zou je dus zeggen. Toch wel. Bij deze discussieronde over integratie wordt sterk de nadruk gelegd op Nederlandse waarden. Immigranten zouden moeten handelen volgens die waarden.

Ik moest denken aan de tijd dat ik bezig was om te integreren in de Nederlandse samenleving. Ik maakte een ontdekkingsreis door heel Nederland om kennis te maken met de Nederlander en met Nederlandse normen en waarden. Maar wie is eigenlijk de Nederlander en wat zijn Nederlandse waarden?

In Friesland maakte ik kennis met het jaarlijkse zeilevenement skûtsjesilen. Daar waren ze bovendien in de winter bezig met ijstransplantatie om zo moeder de natuur een handje te helpen de Elfstedentocht te kunnen rijden. In Brabant maakte ik kennis met een heel andere kant van Nederland. Drie dagen lang feesten met drank en polonaise. Ja, het was carnaval. In Brabant willen ze eigenlijk niets weten van het skûtsjesilen en van ijstransplantatie. En in Friesland verklaren zij die Brabo's voor gek met hun carnavalsfeest.

In de biblebelt weigeren sommige ouders, met een beroep op Gods wil, hun kinderen te laten inenten. Het zijn hun waarden. Sommige kinderen worden ernstig ziek als gevolg van mazelen. Tijdens mijn reis door Nederland kwam ik ook terecht in Urk en Staphorst. En daarna reisde ik naar Amsterdam; de stad met meer dan 150 nationaliteiten bij elkaar. In Urk en Staphorst gelden heel andere normen en waarden dan in Amsterdam.

Moeten de immigranten bij hen thuis de gordijnen opendoen om te slagen in hun integratie? Of is het beter om elke dag om zes uur met een bord stamppot aan tafel te zitten met een kuiltje in het midden voor de jus; als teken van deltawerken in het klein. Zoiets als de Nederlandse waarden bestaat in feite niet.

Hollandse uitvinding

Wat wel bestaat, zijn de waarden van rechtsstaat, zoals gelijkheid van man en vrouw, scheiding van religie en Staat, discriminatieverbod, gelijkheid voor de wet en eerlijke procesgang. Deze waarden zijn eigenlijk geen Hollandse uitvinding. Dit zijn de waarden die ook in Nederland gelden, en die door iedereen moeten worden gerespecteerd en nageleefd.

Het is onbegrijpelijk om aan de immigranten te vragen de Nederlandse waarden na te leven, terwijl we niet weten wat die waarden precies zijn. Waar het om gaat, is dat immigranten zich, zoals ieder ander, aan de wet moeten houden, waarin de waarden van de rechtsstaat zijn verankerd. In de discussie over integratie moet het primair daarover gaan.

Eerder zei koningin Máxima dat ze nog steeds niet weet wat de Nederlandse identiteit precies inhoudt. Zij refereerde in haar toespraak aan haar eigen oriëntatie op Nederland en concludeerde dat de Nederlandse identiteit niet bestaat. Nederland is te veelzijdig om in één cliché te vatten, zei ze. Verscheidenheid en vermenging geven Nederland kracht, aldus koningin Máxima. Volgens haar moeten we niet meer spreken over de Nederlandse identiteit, maar kijken naar manieren waarop mensen zich verbonden voelen met dit land.

In 1996 schreven Fluitsma en Van Tijn een lied dat Nederland treffend weergeeft. Zij hebben het over een land van duizend meningen, het land van nuchterheid: 'Vijftien miljoen mensen op dat hele kleine stukje aarde. Die schrijf je niet de wetten voor, die laat je in hun waarde.'

Dat immigranten moeten integreren en zich aanpassen, is begrijpelijk. Als meetlat moeten wel de waarden van de rechtsstaat gelden. Deze zijn fundamenteel. Bovendien geven ze duidelijk richting aan de integratie. En laat de immigranten verder in hun waarde.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden