'Integratie meest overschatte probleem van deze tijd'

Integratie is het meest overschatte probleem van onze tijd. Dat is de conclusie van 75 wetenschappers die voor weekblad De Groene Amsterdammer de huidige maatschappelijke problemen analyseerden.

Overal wordt de kloof tussen autochtonen en allochtonen kleiner, constateert hoogleraar migratie- en integratiestudies Han Entzinger. Dat geldt onder meer voor het onderwijsniveau, de arbeidsdeelname, taalvaardigheid en politieke participatie. 'Desondanks heerst in brede lagen van de samenleving een gevoel dat de integratie is mislukt. Alleen met meer dwang en drang zouden de nieuwkomers nog op het juiste pad zijn te krijgen.'

Hij noemt het 'verbluffend hoe hardnekkig de onjuiste beeldvorming is over het feitelijk verloop van de immigratie en de veranderingen die zich hierin de laatste tien jaren hebben voorgedaan.' ''Kansarme massa-immigratie' is iets van een ver verleden.'

Dat een gat gaapt tussen beleving en realiteit, ziet ook hoogleraar sociale psychologie Tom Postmes. 'Cijfers die uitwijzen dat criminaliteit daalt, dat allochtonen goed integreren, dat moslims geen terrorist zijn, dat burgers vertrouwen hebben in de overheid, en dat drankgebruik afneemt: we geloven het niet, want ons gevoel zegt dat het niet waar kán zijn, dat het niet waar mág zijn.'

Elk incident dat recht doet aan de beleving dat het steeds slechter gaat, wordt uitgebreid besproken en vormen zo een aanleiding voor massahysterie en morele paniek, zegt Postmes.

Partijen aan het uiteinde van het politieke spectrum profiteren van dat onheilsgevoel. Met name de PVV en SP benadrukken regelmatig dat ons land door en door rot is, constateert Postmes. 'Maar de feiten wijzen ondertussen uit: Nederland doet het op de meeste vlakken beter dan vele andere landen, ook op die gebieden waar de waargenomen problemen het grootst zouden zijn (integratie, economie, criminaliteit, vertrouwen in openbaar bestuur). Dat Nederland verrot is, is de waan van de dag en de waan regeert.'

Ook universitair docent politicologie Sarah de Lange vindt de manier waarop integratie en immigratie het debat beheersen niet overeenkomen met de urgentie van het probleem. De manier waarop we over immigratie en integratie praten, is sterk beïnvloed door LPF en PVV, zegt ze. 'In de eerste plaats hebben zij het op een andere manier geframed dan voorheen het geval was. Waar eerst voornamelijk in economische en juridische termen over immigratie en integratieproblemen werd gesproken, wordt dit tegenwoordig eerder in culturele of religieuze termen gedaan.'

Daarnaast verbinden populistische partijen een groot aantal maatschappelijke problemen met de immigratie- en integratieproblematiek, terwijl dit niet altijd terecht is. 'Het dierenleed in Nederlandse slachterijen, de discriminatie van homoseksuelen en joden, Europese ontwikkelingshulp aan ontwikkelingslanden, het Israelisch-Palestijns conflict, de stijgende kosten in de (geestelijke) gezondsheidszorg, de toetreding van Turkije tot de Europese Unie en vandalisme in achterstandswijken en het openbaar vervoer worden allemaal en exclusief gezien als islam- of immigratieproblematiek.'

Deze versmalling van het debat vindt De Lange onwenselijk omdat het tot ineffectieve symboolpolitiek leidt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden