Integratie meer gediend met onderwijs dan met religie

De integratie van sommige bevolkingsgroepen in de samenleving is volgens burgemeester Cohen van Amsterdam gebaat bij dialoog tussen de verschillende religies. Een kleine steekproef levert verdeelde reacties op.

redactie religie & filosofie

In zijn nieuwjaarstoespraak zei burgemeester Cohen dat 11 september ons heeft geleerd dat onze westerse normen en waarden niet door alle Amsterdammers worden gedeeld. ,,Hoe hiermee om te gaan zie ik als één van de grote uitdagingen van 2002'', stelde de burgervader. Hij vroeg zich af wat te doen: zoeken naar de verschillen of juist naar wat de Amsterdammers bindt?

Dialoog met andere religies is volgens hem van levensbelang, want voor allochtonen 'speelt religie vaak een grote rol als bindmiddel'. ,,De integratie van sommige bevolkingsgroepen in onze samenleving verloopt nu eenmaal via hun godsdienst.'' Zonder moskeeën, tempels, kerken en synagoges lukt het op gang houden van dialoog in die samenleving niet, meent Cohen.

Om Amsterdam veiliger te maken is volgens de burgemeester zowel bij allochtonen als autochtonen een cultuuromslag nodig. Per jaar is één op de vier Amsterdammers slachtoffer van een misdrijf, fietsendiefstal niet meegerekend. Drieënveertig procent van de bevolking is allochtoon.

Nevin üzütok, gemeenteraadslid voor Groen Links, geboren in Turkije, vindt de visie in de toespraak van Cohen te beperkt. Volgens haar getuigt deze benadering van onvoldoende inzicht in de diversiteit van de Amsterdamse samenleving en wordt er te veel vanuit ontwerpbureaus geredeneerd. Waarom religie centraal stellen in de integratieproblematiek, vraagt zij zich af. ,,Alsof alle allochtonen zich door religie laten leiden. Ik kom zelf uit een religieuze familie, maar heb persoonlijk niets met het geloof. En wat kunnen de autochtone Nederlanders voor wie religie geen rol meer speelt nou met zo'n religieuze dialoogbenadering?'' üzütok meent dat de gemeente meer moet investeren in onderwijs voor allochtone achterstandsgroepen: ,,Eerst maar eens de problemen bij de lessen Nederlands en maatschappij-oriëntatie wegwerken, zodat het überhaupt mogelijk wordt te communiceren.'' De moskee kan volgens het gemeenteraadslid hooguit dienen als een middel om ouders van jonge allochtonen te bereiken.

Hamid El Katawi, Marokkaans streetcornerwerker in Amsterdam-Oost, vindt dat burgermeester Cohen 'verkeerd bezig' is. ,,Godsdienst is belangrijk voor de eerste generatie die ooit naar Nederland is gekomen, maar is helemaal geen bindmiddel voor de Marokkanen van de tweede en derde generatie. Voor hen heeft 'islam' weinig met religie te maken, het is slechts een etiket dat hun identiteit uitdrukt. Maar ze bidden niet en ze vasten niet en ze komen nooit in de moskee. Ze weten er ook maar heel weinig van.'' Als je iets wilt doen aan de onveiligheid die Marokkaanse randgroepjongeren veroorzaken, moet je niet met de islam en moskee komen aanzetten, denkt El Katawi, maar met onderwijs en werk.

Jan Beerenhout, moslim en voormalig beleidsadviseur van de gemeente Amsterdam, juicht de rede van Cohen toe. ,,Tien jaar hebben opeenvolgende socialistische burgermeesters religie afgedaan als rechts en als een beetje een schande. Dan moet je niet verbaasd zijn als er in dat vacuüm allerlei abjecte ideeën ontstaan. Het is de hoogste tijd voor dialoog met moskeebesturen over wat in Nederland passend is en wat niet. Het moet moslims duidelijk worden gemaakt dat maar negen procent van de islamitische wetgeving in overeenstemming is met de Nederlandse wet. De rest moet zo worden uitgelegd dat het binnen Nederland past. Vind je dat niet leuk, dan heb je het verkeerde land uitgekozen.'' Beerenhout denkt dat Cohen het hiermee eens zal zijn. ,,Ik ga het hem vragen.''

Een bestuurslid van de al-Kabirmoskee in Amsterdam wil wel reageren, maar alleen anoniem. ,,Dialoog? Natuurlijk, dat wil iedereen.'' Er wordt hard aan gewerkt in de Al Kabir, verzekert hij. ,,De imam is niet in staat de vrijdagspreek in het Nederlands te houden, en de jongere moskeegangers beheersen het Arabisch niet voldoende om hem te kunnen verstaan. Dus eisen wij van nieuwe imams dat ze Nederlands leren. Maar eenmaal hier zeggen ze: 'Geen tijd'.

Integratie gaat het bestuurslid aan het hart. ,,We zouden een multireligieuze middelbare school moeten oprichten voor moslims, christenen en joden. Jongens en meisjes moeten daar dan wel apart les krijgen. De islam staat contact tussen jongens en meisjes gewoon niet toe.'' Op die school zitten tenminste alleen gelovige jongeren. ,,Gelovige kinderen zijn veel beter dan ongelovige kinderen. Want gelovigen leren geen gekke dingen te doen.''

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden