Integratie is taboe-thema in Noordrijn-Westfalen

Elke stem telt zondag, tijdens de verkiezingen in Noordrijn-Westfalen. Integratie is géén thema. Het gaat hier beter dan in Nederland, zegt de een. Politici verzwijgen de problemen, meent de ander.

De zaal in Wuppertal zit bomvol, in afwachting van Peer Steinbrück, de sociaal-democratische minister-president van Noordrijn-Westfalen. Op twee Indiase heren na, zijn alle honderden genodigden op deze campagnebijeenkomst blank.

Eén keer zegt een spreker, een raadslid, iets over allochtonen, die zo'n tien procent van de bevolking vormen. Hij was laatst op een feest van Alevitische Turken. Heerlijk gegeten en gedanst - wat een verrijking toch, de multicurele samenleving.

Minister-president Steinbrück stipt in zijn toespraak alle problemen aan. Maar over de hoge werkloosheid onder de Turken -de grootste allochtone groepering- geen woord. Ook in de twee tv-debatten die Steinbrück en zijn christen-democratische opponent Jürgen Rüttgers deze maand hebben gevoerd, ontbrak het thema geheel.

Steinbrück heeft zich kandidaat gesteld in een kiesdistrict dat geldt als rood bolwerk: het mijnwerkersdistrict Herringen, buitenwijk Hamm. Deze stad in het Ruhrgebied telt 180000 inwoners, dertig schuttersverenigngen, en veertig Turkse (religieuze) organisaties. ,,Nee, zelf woont hij hier natuurlijk niet, zegt een gepensioneerde mijnwerker. ,,Hier wil geen politicus wonen, hier wonen veel te veel Turken.

Wetenschappelijke onderzoeken suggereren dat Duitsland gunstig afsteekt bij Nederland. De Nederlandse onderzoeker Ruud Koopmans baarde drie jaar geleden opzien met de stelling dat in Duitsland criminaliteit, werkloosheid en schooluitval onder allochtonen beduidend lager waren. ,,Het debat is hier eerder begonnen'', zegt prof. Wilhelm Heitmeyer van de universiteit Bielefeld.

,,Ik hield midden jaren negentig in Nederland voordrachten over radicalisering onder Turkse jongeren. Toen overheerste bij jullie nog de politieke correctheid.''

Wij kennen heus nog problemen, stelt onderburgemeester Burkert (CDU) van Hamm. Maar: ,,Wij hebben veel gedaan voor de integratie. Hij roemt de extra talencursussen voor Turkse vrouwen en jongeren. De stad, waar CDU en SPD elkaar ongeveer in evenwicht houden, staat sinds vijf jaar onder CDU-bestuur. De CDU-raadsfractie telt ook een Turk - een afvallig SPD-lid. Die heeft het CDU veel Turkse kiezers opgeleverd.

,,Wij zijn veel te laat begonnen Turken te betrekken in de politiek, erkent lokaal SPD-voorzitter Ralf Lenz. Anders dan de CDU'er vreest Lenz dat de problemen verergeren. ,,De Turkse jeugdwerkloosheid overstijgt 25 procent. Het lukt ons slecht ouders te overtuigen van het nut van opleiding, of ze te leren hoe ze hun kinderen stimuleren.''

Gefrustreerde kinderen staan bloot aan radicale tendenzen: autochtone jongeren voor extreem-rechtse, Turkse voor islamistische. ,,Van wat er in sommige moskeeën gebeurt hebben we nauwelijks een idee.''

Dat is ook de klacht van twee Turkse alevieten (geen naam in de krant, alsjeblieft) in Hamm. ,,De CDU heeft onder conservatieve Turken gescoord door mee te werken aan een grote, nieuwe moskee in het noorden van de stad. Daar wordt politiek bedreven. Ze roepen ouders op hun kinderen niet op schoolreisje te laten gaan. Toen Turken een adviesraad voor de gemeente konden kiezen, instrueerden ze gelovigen niet op ongelovigen te stemmen.''

Veel Duitsers, autochtonen en allochtonen, zijn geschrokken van de moord op Theo van Gogh, en de verharding in het liberale Nederland. Maar dat integratie nu geen thema is, is een slecht teken, menen de twee alevieten: ,,Bij ons durven politici er niet over te praten. Maar als het zo doorgaat, knalt het hier straks ook.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden